Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

युधिष्ठिर उवाच । अस्माहकस्य माहात्म्यं कथयस्व ममानघ । स्नानदानेन यत्पुण्यं तथा पिण्डोदकेन च

yudhiṣṭhira uvāca | asmāhakasya māhātmyaṃ kathayasva mamānagha | snānadānena yatpuṇyaṃ tathā piṇḍodakena ca

یُدھِشٹھِر نے کہا: اے بے گناہ بزرگ، مجھے اَسماہک کی عظمت بیان کیجیے—اِشنان اور دان سے، اور نیز پِنڈ اور اُدک ترپن سے کیسا پُنّیہ حاصل ہوتا ہے؟

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अस्माहकस्यof us/our
अस्माहकस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-एकवचनस्य/बहुवचनस्य पुराण-प्रयोगः; ‘of us/our’ (अस्माकस्य/अस्माकम् इत्यर्थे)
माहात्म्यम्greatness, sacred glory
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; object of कथयस्व
कथयस्वtell
कथयस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु; कथ् + णिच्)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्; ‘tell (me)’
ममto me/my
मम:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; genitive (to me/of me)
अनघO sinless one
अनघ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; vocative epithet ‘O sinless one’
स्नानदानेनby bathing and giving (charity)
स्नानदानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान-दान (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (‘bathing and giving’); instrumental (by bathing and donation)
यत्whatever/that which
यत्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक—‘that which’; qualifies पुण्यम्
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘merit’; correlated with यत्
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; तुलनार्थक/समुच्चयार्थक (so/likewise)
पिण्डोदकेनby piṇḍa and water-offering
पिण्डोदकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपिण्ड-उदक (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (‘piṇḍa and water/oblations of water’); instrumental
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction: and)

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Asmāhaka

Type: kshetra

Listener: Mārkaṇḍeya

Scene: Yudhiṣṭhira, humble and attentive, questions sage Mārkaṇḍeya about Asmāhaka’s greatness; ritual items (water pot, darbha, piṇḍa plate) are arranged, foreshadowing the forthcoming prescriptions.

Y
Yudhiṣṭhira
A
Asmāhaka
S
Snāna
D
Dāna
P
Piṇḍa
U
Udaka (tarpaṇa)

FAQs

A seeker should inquire into the proper forms and fruits of tīrtha-practice—especially those tied to charity and ancestral rites.

Asmāhaka (introduced as a Pitṛ-tīrtha), whose māhātmya Yudhiṣṭhira requests.

Snāna (bathing), dāna (charity), piṇḍa-offering, and udaka/tarpaṇa (water oblations) for the ancestors.