Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 19

Devanagari script

धनाढ्यो रूपवान्दक्षो दाता भवति धार्मिकः । चतुर्वेदेषु यत्पुण्यं सत्यवादिषु यत्फलम्

Transliteration

dhanāḍhyo rūpavāndakṣo dātā bhavati dhārmikaḥ | caturvedeṣu yatpuṇyaṃ satyavādiṣu yatphalam

Translation

وہ دولت مند، خوش صورت، باصلاحیت، سخی اور دیندار بن جاتا ہے۔ چاروں ویدوں میں جو پُنّیہ ہے اور سچ بولنے والوں کے لیے جو پھل ہے—

Word by Word

• धनाढ्यः: wealthy
• धनाढ्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धन + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम्

• रूपवान्: handsome
• रूपवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रूपवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम्

• दक्षः: capable, skillful
• दक्षः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम्

• दाता: a giver, donor
• दाता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्

• भवति: becomes/is
• भवति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• धार्मिकः: righteous
• धार्मिकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धार्मिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम्

• चतुर्वेदेषु: in the four Vedas
• चतुर्वेदेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर् + वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), बहुवचनम्

• यत्: whatever
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; सम्बन्धसूचक-विशेषणम् (relative)

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्

• सत्यवादिषु: among truth-speakers
• सत्यवादिषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सत्य + वादिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), बहुवचनम्

• यत्: whatever
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; सम्बन्धसूचक-विशेषणम् (relative)

• फलम्: fruit, result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya Khaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A transformed pilgrim is depicted as wealthy yet humble, offering gifts to brāhmaṇas after bathing; Vedic manuscripts and a truth-speaking posture (raised right hand in vow) symbolize the stated fruits.

Characters & Entities

• Caturveda
• Satya (truth)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True merit expresses itself as virtue—truthfulness, generosity, and competence—along with auspicious worldly well-being.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing Revākhaṇḍa tīrtha context; this verse prepares a comparison between tīrtha-abhiṣeka and the highest Vedic/ethical merits.

What ritualistic prescription is mentioned?

No separate prescription in this half-verse; it enumerates the qualities and merits said to arise from the tīrtha’s observance.