Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

Devanagari script

तस्याः पुत्रप्रपौत्राणां या भवेद्रोमसंगतिः । स याति तेन मानेन शिवलोके परां गतिम्

Transliteration

tasyāḥ putraprapautrāṇāṃ yā bhavedromasaṃgatiḥ | sa yāti tena mānena śivaloke parāṃ gatim

Translation

اس کے بیٹوں اور پوتوں کی نسل جتنی ہو—جسم کے بالوں کی مانند بے شمار—اسی پیمانے سے وہ شِولोक میں اعلیٰ ترین منزل پاتا ہے۔

Word by Word

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; (कन्यायाः/दत्तकन्यायाः)

• पुत्रप्रपौत्राणाम्: of (her) sons and grandsons
• पुत्रप्रपौत्राणाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: पुत्र + प्रपौत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (पुत्राश्च प्रपौत्राश्च)

• या: which; whatever
• या: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)

• भवेत्: may be; would be
• भवेत्: Kriya (Copular/Existential)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• रोमसंगतिः: the total count/aggregate (as many as) hairs
• रोमसंगतिः: Karta (Predicate-noun)
• Type: Noun
• Root: रोम + संगति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रोम्णाम् संगतिः = connection/number of hairs)

• सः: he
• सः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; निर्देश (correlative)

• याति: goes; attains
• याति: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• तेन: by that; with that
• तेन: Karana (Means/Measure)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• मानेन: measure; extent
• मानेन: Karana (Measure)
• Type: Noun
• Root: मान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; प्रमाणार्थे (as a measure)

• शिवलोके: in Śiva’s world
• शिवलोके: Adhikarana (Location/Goal realm)
• Type: Noun
• Root: शिव + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लोकः)

• पराम्: supreme; highest
• पराम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् गतिम्-समन्वयि

• गतिम्: state; destination; liberation
• गतिम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Agnitīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Rājendra

Visual Art Cues

Scene: A visionary ascent: the donor, after performing kanyā-dāna, is shown rising toward a luminous Śiva-loka; below, an expansive family tree symbolically multiplies like countless hairs.

Characters & Entities

• Śiva
• Śivaloka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Righteous gifts and life-rites performed in a tīrtha context are portrayed as leading to the highest spiritual destiny—Śivaloka.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Agnitīrtha (continuing the Adhyāya 127 narrative).

What ritualistic prescription is mentioned?

The passage continues describing the fruit of kanyā-dāna; no new procedural step is added in this verse.