Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

तत्र तीर्थे तु यः कन्यां दद्यात्स्वयमलंकृताम् । तस्य यत्फलमुद्दिष्टं तच्छृणुष्व नरोत्तम

Transliteration

tatra tīrthe tu yaḥ kanyāṃ dadyātsvayamalaṃkṛtām | tasya yatphalamuddiṣṭaṃ tacchṛṇuṣva narottama

Translation

اس تیرتھ پر جو کوئی اپنی ہی کوشش سے آراستہ کی ہوئی کنیا کا دان (نکاح) کرے، اے بہترین انسان، اس کے لیے جو پھل بتایا گیا ہے وہ سنو۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• तीर्थे: at the sacred ford
• तीर्थे: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• तु: indeed; and
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• कन्याम्: a maiden; daughter
• कन्याम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• स्वयम्: personally; oneself
• स्वयम्: Karta (Agent-emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (emphatic adverb)

• अलंकृताम्: adorned; decorated
• अलंकृताम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Verb
• Root: अलङ्कृ (धातु)
• Form: क्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् कन्याम्-समन्वयि

• तस्य: of him; his
• तस्य: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• यत्: which
• यत्: Karma (Object of ‘hear’)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)

• फलम्: fruit; result
• फलम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; यत्-सम्बन्धि

• उद्दिष्टम्: declared; prescribed
• उद्दिष्टम्: Visheshana (Predicate qualifier)
• Type: Verb
• Root: उद्+दिश् (धातु)
• Form: क्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; फलम्-समन्वयि

• तत्: that
• तत्: Karma (Object of ‘hear’)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; निर्देश (correlative)

• शृणुष्व: hear; listen
• शृणुष्व: Kriya (Command)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद

• नरोत्तम: O best of men
• नरोत्तम: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: नर + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (उत्तमः नरः)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Agnitīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Rājendra

Visual Art Cues

Scene: On the riverbank at Agnitīrtha, a father performs kanyā-dāna: the maiden adorned, sacred fire present, priests chanting, water of the Revā nearby.

Characters & Entities

• Agnitīrtha
• Kanyā-dāna (rite)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Major life-rites (saṃskāra), when performed with dharma at a tīrtha, are magnified in spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same Agnitīrtha introduced in the previous verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform kanyā-dāna (giving a daughter/maiden in marriage) at the tīrtha, with proper adornment and due rite.