Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

Devanagari script

स्नात्वा नित्यं धृतिपरो नर्मदाजलमाश्रितः । पूजयंस्तु महादेवमर्बुदं वर्षसंख्यया

Transliteration

snātvā nityaṃ dhṛtiparo narmadājalamāśritaḥ | pūjayaṃstu mahādevamarbudaṃ varṣasaṃkhyayā

Translation

وہ روزانہ اشنان کرتا، دھیرج میں ثابت قدم رہتا اور نَرمدا کے جل کا سہارا لیتا؛ اور مہادیو کی پوجا ‘اَربُد’ یعنی بے شمار برسوں تک کرتا رہا۔

Word by Word

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया

• नित्यम्: daily, always
• नित्यम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभाव/अव्ययवत् प्रयोग (adverb)

• धृतिपरः: steadfast, devoted to fortitude
• धृतिपरः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धृति (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (धृतौ परः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नर्मदाजलम्: water of the Narmadā
• नर्मदाजलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (नर्मदायाः जलम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आश्रितः: resorting to, dwelling by
• आश्रितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ-श्रि (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पूजयन्: worshipping
• पूजयन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तु: indeed, and
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle), विशेषार्थ/अन्वय (emphasis/contrast)

• महादेवम्: Mahādeva (Śiva)
• महादेवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अर्बुदम्: a crore (ten million)
• अर्बुदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्बुद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक (a crore/ten million)

• वर्षसंख्यया: by the count of years / for (so many) years
• वर्षसंख्यया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक) + संख्या (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (वर्षाणां संख्या); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

Speaker

Narrator (contextual; preceding narrative voice in Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Narmadā (Revā)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: At dawn on the Narmadā, Kambu performs daily river-bathing, then offers worship to Mahādeva—flowers, water, and silent devotion—repeated across unimaginably vast years (arbuda).

Characters & Entities

• Narmadā
• Mahādeva (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady daily discipline—especially sacred bathing and Śiva-pūjā—ripens into divine grace over time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Narmadā (Revā) river as a sustaining tīrtha for tapas, snāna, and devotion.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nitya-snān (daily bathing) in the Narmadā and sustained worship (pūjā) of Mahādeva over a long vow-period.