Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

Devanagari script

वाचिकं मानसं पापं कर्मणा यत्पुरा कृतम् । नश्यते कपिलां दत्त्वा सप्तजन्मार्जितं नृप

Transliteration

vācikaṃ mānasaṃ pāpaṃ karmaṇā yatpurā kṛtam | naśyate kapilāṃ dattvā saptajanmārjitaṃ nṛpa

Translation

اے بادشاہ! عمل سے پہلے جو گناہ زبان یا دل سے سرزد ہوا ہو، کپلا گائے کا دان کرنے سے مٹ جاتا ہے—حتیٰ کہ سات جنموں میں جمع کیا ہوا بھی۔

Word by Word

• वाचिकम्: verbal
• वाचिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वाचिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण—‘वाचा कृतम्’

• मानसम्: mental
• मानसम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मानस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण—‘मनसा कृतम्’

• पापम्: sin, evil
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘नश्यते’ इत्यस्य कर्तृरूपेण (नपुंसक-प्रथमा)

• कर्मणा: by action (deed)
• कर्मणा: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; साधन/प्रकार—‘कर्मणा’ (by action/deed)

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative) — ‘यत् ... कृतम्’

• पुरा: formerly, earlier
• पुरा: Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय (कालवाचक adverb)

• कृतम्: done, committed
• कृतम्: Kriyā (Participial predicate/कृदन्त-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) — ‘done/committed’

• नश्यते: perishes, is destroyed
• नश्यते: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान/Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• कपिलाम्: a kapilā cow
• कपिलाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कपिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: दा (धातु) → दत्त्वा (क्त्वान्त/अव्ययीभाव)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive): ‘दत्त्वा’ = ‘दाने कृत्वा/after giving’

• सप्तजन्मार्जितम्: accumulated over seven births
• सप्तजन्मार्जितम्: Karta (Subject complement/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (संख्या/प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक) + अर्जित (अर्ज् धातु, क्त-कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘सप्तजन्मसु अर्जितम्’ इति विशेषण (पापस्य)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Speaker

Sūta (deduced); addressed to a king (nṛpa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: A symbolic depiction of three streams—speech, mind, and action—darkened by sin, being washed clean as the kapilā is gifted; the king listens to a sage narrator near the river.

Characters & Entities

• Nṛpa (king)
• Kapilā-dāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purification is possible: dāna performed in a sacred framework is presented as a powerful remedy even for long-standing karmic burdens.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing Kapilātīrtha/Narmadā setting frames the teaching, though the verse emphasizes kapilā-dāna’s expiatory power.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform kapilā-dāna (donation of a tawny cow) as a means of destroying accumulated sins.