Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 181

Devanagari script

ततः प्रभाते विमले ह्यष्टम्यां च नराधिप । ब्राह्मणान् पूजयेद्भक्त्या सर्वदोषविवर्जितान्

Transliteration

tataḥ prabhāte vimale hyaṣṭamyāṃ ca narādhipa | brāhmaṇān pūjayedbhaktyā sarvadoṣavivarjitān

Translation

پھر پاکیزہ صبح کے وقت، اَشٹمی تِتھی کو، اے مردوں کے حاکم، عقیدت کے ساتھ اُن برہمنوں کی پوجا کرے جو ہر عیب سے پاک ہوں۔

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kriya-visheshaṇa (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् इत्यर्थे (sequence adverb)

• प्रभाते: at dawn
• प्रभाते: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• विमले: pure, clear
• विमले: Adhikarana (Qualifier/अधिकरणविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विमल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; विशेषण (प्रभाते)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• अष्टम्याम्: on the eighth lunar day (Aṣṭamī)
• अष्टम्याम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अष्टमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; तिथिवाचक

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• नराधिप: O king (lord of men)
• नराधिप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नर-अधिप (प्रातिपदिक; नर + अधिप)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (‘नराणाम् अधिपः’)

• ब्राह्मणान्: Brahmins
• ब्राह्मणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन

• पूजयेत्: should worship/honor
• पूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• सर्वदोषविवर्जितान्: free from all faults
• सर्वदोषविवर्जितान्: Karma (Qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-दोष-विवर्जित (प्रातिपदिक; सर्व + दोष + विवर्जित)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘विवर्जित’ (वि+√वृज्/√वर्ज्), विशेषण (ब्राह्मणान्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Eraṇḍī (Revā-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Narādhipa (king); within the chapter also addressed as Pāṇḍunandana

Visual Art Cues

Scene: At sunrise by the river, a kingly pilgrim and attendants offer seats, water, garlands, and food to serene brāhmaṇas; the atmosphere is clean, bright, and ritually ordered.

Characters & Entities

• Aṣṭamī
• Brāhmaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion must mature into ethical reverence—honoring exemplary recipients (worthy brāhmaṇas) is upheld as a purifier and vrata-completer.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction is ritual-ethical; the broader Revā Khaṇḍa context provides the pilgrimage backdrop.

What ritualistic prescription is mentioned?

On Aṣṭamī morning, perform brāhmaṇa-pūjā with devotion, choosing recipients described as sarvadoṣavivarjita (free from faults).