Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

Devanagari script

अन्यस्तत्रैव यो गत्वा द्रुपदामन्तर्जले जपेत् । स पातकैरशेषश्च मुच्यते पाण्डुनन्दन

Transliteration

anyastatraiva yo gatvā drupadāmantarjale japet | sa pātakairaśeṣaśca mucyate pāṇḍunandana

Translation

اے پاندو نندن، جو کوئی وہاں جا کر دروپدا کے باطنی پانیوں میں جپ کرے، وہ تمام گناہوں سے پوری طرح آزاد ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• अन्यः: another person
• अन्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सामान्यकर्तृ (any other person)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (there)

• एव: indeed
• एव: Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात (indeed/just)

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: अव्ययभावे कृदन्त (क्त्वान्त), पूर्वकालिक क्रिया (having gone)

• द्रुपदाम्: Drupadā (a river/stream)
• द्रुपदाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्रुपदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; नदी/धारा-नाम (as object of entering/being within)

• अन्तर्जले: in the water (within it)
• अन्तर्जले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर्-जल (प्रातिपदिक; अन्तर् + जल)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; स्थानवाचक (within water)

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (should recite)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• पातकैः: by sins
• पातकैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे साधन/हेतु (by/with sins)

• अशेषः: entirely
• अशेषः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सः इति विशेषणम् (entirely/without remainder)

• च: and
• च: Conjunction (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात (and)

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is released)

• पाण्डुनन्दन: O son of Pāṇḍu
• पाण्डुनन्दन: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पाण्डु-नन्दन (प्रातिपदिक; पाण्डु + नन्दन)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Drupadā (inner waters) within Mārkaṇḍeśa tīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Pāṇḍu-nandana (a Pāṇḍava)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim immersed waist-deep in a calm inner pool (Drupadā), hands in japa-mudrā, eyes half-closed; nearby a small Śiva shrine and riverbank trees; the water surface glows subtly, symbolizing pāpa-kṣaya.

Characters & Entities

• Drupadā (tīrtha/water-site)
• Pāṇḍu-nandana (listener epithet)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere japa performed at a sanctified water-site is presented as a powerful means of pāpa-kṣaya (removal of sin).

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Drupadā—described as a sacred inner-water location associated with the tīrtha being praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform japa while in/within the sacred waters (antar-jale), implying a combined snāna + mantra practice.