Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Rishi: Yājñavalkya (traditional attribution)
Devata: Agni
Chandas: Yajus with svāhā (oblation-formula)

या ते॑ अग्नेऽयःश॒या त॒नूर्वर्षि॑ष्ठा गह्वरे॒ष्ठा । उ॒ग्रं वचो॒ अपा॑वधीत्त्वे॒षं वचो॒ अपा॑वधी॒त्स्वाहा॑ । या ते॑ अग्ने रजःश॒या त॒नूर्वर्षि॑ष्ठा गह्वरे॒ष्ठा । उ॒ग्रं वचो॒ अपा॑वधीत्त्वे॒षं वचो॒ अपा॑वधी॒त्स्वाहा॑ । या ते॑ अग्ने हरिश॒या त॒नूर्वर्षि॑ष्ठा गह्वरे॒ष्ठा । उ॒ग्रं वचो॒ अपा॑वधीत्त्वे॒षं वचो॒ अपा॑वधी॒त्स्वाहा॑

yā́ te agne 'yaḥśayā́ tanū́r várṣiṣṭhā gahvarēṣṭhā́ | ugráṃ vácō apā́vadhīḥ tvēṣáṃ vácō apā́vadhīḥ svā́hā | yā́ te agne rajaḥśayā́ tanū́r várṣiṣṭhā gahvarēṣṭhā́ | ugráṃ vácō apā́vadhīḥ tvēṣáṃ vácō apā́vadhīḥ svā́hā | yā́ te agne hariśayā́ tanū́r várṣiṣṭhā gahvarēṣṭhā́ | ugráṃ vácō apā́vadhīḥ tvēṣáṃ vácō apā́vadhīḥ svā́hā

That body of thine, O Agni, which lieth on iron, most mighty, abiding in the deep place—thou hast smitten away the fierce word, thou hast smitten away the flashing word: Svāhā! That body of thine, O Agni, which lieth in the mid-air… Svāhā! That body of thine, O Agni, which lieth on the tawny splendour… Svāhā!

या । ते । अग्ने । अयः-शया । तनूः । वर्षिष्ठा । गह्वरे-ष्ठा । उग्रम् । वचः । अप । अवधीः । त्वेषम् । वचः । अप । अवधीः । स्वाहा । (इति) । या । ते । अग्ने । रजः-शया । तनूः । वर्षिष्ठा । गह्वरे-ष्ठा । उग्रम् । वचः । अप । अवधीः । त्वेषम् । वचः । अप । अवधीः । स्वाहा । या । ते । अग्ने । हरि-शया । तनूः । वर्षिष्ठा । गह्वरे-ष्ठा । उग्रम् । वचः । अप । अवधीः । त्वेषम् । वचः । अप । अवधीः । स्वाहा

याwhich (that)
या:
विशेषण (सम्बन्ध) / अधिकरण-सूचक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) → ते
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अयःशयाlying on/abiding in iron (iron-bedded)
अयःशया:
विशेषण (तनूः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअयस् + शय (प्रातिपदिक-समास)
तनूःbody; form
तनूः:
कर्तृ/आश्रय (वाक्य-विषय)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
वर्षिष्ठाmost raining; most showering (abundantly raining)
वर्षिष्ठा:
विशेषण (तनूः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृद्ध/वर्ष (विशेषण) → वर्षिष्ठ (तमप्-प्रत्यय, अतिशय)
गह्वरेष्ठाmost in the deep places/caverns
गह्वरेष्ठा:
विशेषण (तनूः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगह्वर (प्रातिपदिक) + इष्ठ (तमप्)
उग्रम्fierce
उग्रम्:
कर्म (अपावधीःत्-विशेष्य)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
वचःspeech; utterance
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
अपावधीःyou struck down; you removed
अपावधीः:
क्रिया
TypeVerb
Root√वध् (हनने) उपसर्गः अप-आ-
त्वेषम्impetuous; blazing
त्वेषम्:
कर्म (वचः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वेष (प्रातिपदिक)
वचःspeech; utterance
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
अपावधीःyou struck down; you removed
अपावधीः:
क्रिया
TypeVerb
Root√वध् (हनने) उपसर्गः अप-आ-
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
सम्बोधन/यज्ञ-उद्गार
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/यज्ञ-उद्गार)
याwhich (that)
या:
विशेषण (सम्बन्ध) / अधिकरण-सूचक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) → ते
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
रजःशयाlying on/abiding in the atmosphere/space (rajas-bedded)
रजःशया:
विशेषण (तनूः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरजस् + शय (प्रातिपदिक-समास)
तनूःbody; form
तनूः:
कर्तृ/आश्रय
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
वर्षिष्ठाmost raining; most showering
वर्षिष्ठा:
विशेषण
TypeAdjective
Rootवृद्ध/वर्ष → वर्षिष्ठ
गह्वरेष्ठाmost in the deep places/caverns
गह्वरेष्ठा:
विशेषण
TypeAdjective
Rootगह्वर + इष्ठ
उग्रम्fierce
उग्रम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootउग्र
वचःspeech; utterance
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस्
अपावधीःyou struck down; you removed
अपावधीः:
क्रिया
TypeVerb
Root√वध् उपसर्गः अप-आ-
त्वेषम्impetuous; blazing
त्वेषम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootत्वेष
वचःspeech; utterance
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस्
अपावधीःyou struck down; you removed
अपावधीः:
क्रिया
TypeVerb
Root√वध् उपसर्गः अप-आ-
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
यज्ञ-उद्गार
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
याwhich (that)
या:
विशेषण/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् → या-
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् → ते
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
हरिशयाlying on/abiding in the tawny (hari-) [region/bed]
हरिशया:
विशेषण (तनूः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootहरि + शय (प्रातिपदिक-समास)
तनूःbody; form
तनूः:
कर्तृ/आश्रय
TypeNoun
Rootतनू
वर्षिष्ठाmost raining; most showering
वर्षिष्ठा:
विशेषण
TypeAdjective
Rootवृद्ध/वर्ष → वर्षिष्ठ
गह्वरेष्ठाmost in the deep places/caverns
गह्वरेष्ठा:
विशेषण
TypeAdjective
Rootगह्वर + इष्ठ
उग्रम्fierce
उग्रम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootउग्र
वचःspeech; utterance
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस्
अपावधीःyou struck down; you removed
अपावधीः:
क्रिया
TypeVerb
Root√वध् उपसर्गः अप-आ-
त्वेषम्impetuous; blazing
त्वेषम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootत्वेष
वचःspeech; utterance
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस्
अपावधीःyou struck down; you removed
अपावधीः:
क्रिया
TypeVerb
Root√वध् उपसर्गः अप-आ-
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
यज्ञ-उद्गार
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
A
Agni