Mantra 62

Rishi: Jamadagni; Kaśyapa (named as exemplars within the mantra)

Devata: Āyuṣ (Longevity) as the operative aim; implicitly the gods as holders of perfected life

Chandas: Yajus-style formula with ṛg-like cadence; not securely assignable to a single classical metre from the excerpt alone

Samhita Patha (Devanagari)

त्र्या॑यु॒षं ज॒मद॑ग्नेः क॒श्यप॑स्य त्र्यायु॒षम् । यद्दे॒वेषु॑ त्र्यायु॒षं तन्नो॑ अस्तु त्र्यायु॒षम्

Transliteration

tryā́yuṣaṃ jamádagneḥ kaśyápasya tryā́yuṣam | yád devéṣu tryā́yuṣaṃ tán no astu tryā́yuṣam

Translation

The threefold life of Jamadagni, the threefold life of Kaśyapa—what threefold life there is among the gods, may that same be ours, even threefold life.

Padapatha (Word Analysis)

त्रि-आ॑यु॒षम् । ज॒मद॑ग्नेः । क॒श्यप॑स्य । त्रि-आ॑यु॒षम् । यत् । दे॒वेषु॑ । त्रि-आ॑यु॒षम् । तत् । नः॒ । अ॒स्तु॒ । त्रि-आ॑यु॒षम्

Word by Word

• त्र्यायुषम्: (as) three-lived / having triple lifespan
• त्र्यायुषम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: त्रि-आयुस् (प्रातिपदिक: त्र्यायुस्)

• जमदग्नेः: of Jamadagni
• जमदग्नेः: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun (proper name)
• Root: जमदग्नि (प्रातिपदिक)

• कश्यपस्य: of Kaśyapa
• कश्यपस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun (proper name)
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक)

• त्र्यायुषम्: three-lived / triple lifespan
• त्र्यायुषम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: त्रि-आयुस् (प्रातिपदिक: त्र्यायुस्)

• यत्: that which
• यत्: Karma (correlative object) / (contextual)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• त्र्यायुषम्: three-lived / triple lifespan
• त्र्यायुषम्: Karma (that triple-life [portion/boon])
• Type: Adjective
• Root: त्रि-आयुस् (प्रातिपदिक: त्र्यायुस्)

• तत्: that
• तत्: Karma (correlative to यत्)
• Type: Pronoun (demonstrative)
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / of us
• नः: Sampradāna (beneficiary) / Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्तु: may it be
• अस्तु: (verbal predicate)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• त्र्यायुषम्: three-lived / triple lifespan
• त्र्यायुषम्: Karma / (predicate complement)
• Type: Adjective
• Root: त्रि-आयुस् (प्रातिपदिक: त्र्यायुस्)

Entities Mentioned

• Āyuṣ (Longevity)
• Devas (the Gods)
• Jamadagni
• Kaśyapa