Mantra 33
Rishi: Traditionally attributed within Soma-hymnic strata; in VS usage treated as Adhvaryu-formula (yajus) rather than a fixed ṛṣi-citation.
Devata: Soma (with associated invocations of Sarasvatī, Aśvins, Indra, Agni).
Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like yajus-prose with metrical cadence; to be verified per pada-count tradition.
Samhita Patha (Devanagari)
यस्ते॒ रस॒: सम्भृ॑त॒ ओष॑धीषु॒ सोम॑स्य॒ शुष्म॒: सुर॑या सु॒तस्य॑ । तेन॑ जिन्व॒ यज॑मानं॒ मदे॑न॒ सर॑स्वतीम॒श्विना॒विन्द्र॑म॒ग्निम्
Transliteration
yás te rásaḥ sámbhṛta óṣadhīṣu sómasya śúṣmaḥ súrayā sutásya | téna jinva yájāmānaṃ mádena sárasvatīm aśvínāv índram agním ||
Translation
That sap of thine which is gathered in the plants, and the vigour of Soma when pressed with Surā,—therewith, by the rapture thereof, do thou quicken the Sacrificer, (and quicken) Sarasvatī, the Aśvins, Indra, and Agni.
Padapatha (Word Analysis)
यः । ते । रसः । सम्भृतः । ओषधीषु । सोमस्य । शुष्मः । सुरया । सुतस्य । तेन । जिन्व । यजमानम् । मदेन । सरस्वतीम् । अश्विनौ । इन्द्रम् । अग्निम् ।
Word by Word
यःwho (he)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रसःsap, essence
रसः:
Kartā
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
सम्भृतःcollected, gathered
सम्भृतः:
Kartā
TypeParticiple (Adjective)
Rootसम्-√भृ (भृञ्) → सम्भृत (कृदन्त-भूतकृदन्त)
ओषधीषुin the herbs/plants
ओषधीषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
शुष्मःvigor, strength
शुष्मः:
Kartā
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
सुरयाwith surā (liquor)
सुरया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसुरा (प्रातिपदिक)
सुतस्यof the pressed/expressed (drink)
सुतस्य:
Adhikaraṇa
TypeParticiple (Adjective)
Root√सु (सुञ्) → सुत (कृदन्त) / अथवा ‘सुत’ (प्रातिपदिक)
तेनwith that
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जिन्वinvigorate, gladden
जिन्व:
Kriyā
TypeVerb
Root√जिव्/√जिन्व् (जिन्वति)
यजमानम्the sacrificer
यजमानम्:
Karma
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
मदेनwith exhilaration/joy
मदेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
सरस्वतीम्Sarasvatī
सरस्वतीम्:
Karma
TypeNoun (Deity)
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
अश्विनौthe Aśvins
अश्विनौ:
Karma
TypeNoun (Dual Deity)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun (Deity)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
Karma
TypeNoun (Deity)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
SomaS
SarasvatīA
AśvinsI
IndraA
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes