Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 9

पञ्चाक्षरीविद्यायाḥ कलियुगे मोक्षोपायः | The Pañcākṣarī Vidyā as a Means of Liberation in Kali Yuga

रहस्यमिति मत्वैतद्गोपितं यन्मया पुरा । समंत्रकं मां पतितः पूजयेद्यदि मोहितः

rahasyamiti matvaitadgopitaṃ yanmayā purā | samaṃtrakaṃ māṃ patitaḥ pūjayedyadi mohitaḥ

میں نے اسے ‘راز’ سمجھ کر پہلے چھپا کر رکھا تھا؛ کیونکہ اگر کوئی فریب خوردہ گرا ہوا شخص بھی منتر کے ساتھ میری پوجا کرے تو وہ بھی اثر دکھاتی ہے—اسی لیے اسے بھید کے طور پر محفوظ رکھا گیا۔

रहस्यम्a secret
रहस्यम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
इतिthus/as
इति:
सम्बन्ध/प्रसङ्गसूचक (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
मत्वाhaving considered
मत्वा:
पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having thought/considered’
एतत्this
एतत्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
गोपितम्kept hidden
गोपितम्:
कर्मणि-भाव (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootगुप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (एतत्) इत्यस्य विशेषणम्
यत्which
यत्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
मयाby me
मया:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; उत्तमपुरुष; तृतीया (3rd/करण), एकवचन
पुराformerly
पुरा:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (formerly/once)
समन्त्रकम्together with the mantra / mantra-endowed
समन्त्रकम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootस- + मन्त्रक (प्रातिपदिक)
Formसमास: मन्त्रकेन सह/मन्त्रयुक्तम् (कर्मधारय); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (माम्) इत्यस्य विशेषणम्
माम्me
माम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; उत्तमपुरुष; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
पतितःa fallen person
पतितः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootपतित (कृदन्त; पत् + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृवाचक (fallen one/sinner)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
सम्बन्ध/प्रसङ्गसूचक (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तसूचक (conditional conjunction: if)
मोहितःdeluded
मोहितः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (पतितः) इत्यस्य विशेषणम्

Lord Shiva

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

S
Shiva

FAQs

It teaches that Shiva’s grace (anugraha) is so potent that even a deluded or “fallen” person can benefit through mantra-yukta worship; therefore such mantra-knowledge is treated as a guarded secret to prevent misuse.

In Saguna worship (such as Linga-puja), mantra is the living link that makes the rite effective; the verse emphasizes that when worship is performed “with mantra,” Shiva responds by grace regardless of the worshipper’s prior condition.

Mantra-sahita Shiva-puja: worship of Shiva accompanied by proper japa/recitation (classically the Panchakshara, “Om Namaḥ Śivāya”), performed with devotion and restraint, respecting the sanctity of the mantra.