Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 9

शिशुकस्य शिवशास्त्रप्राप्तिः (Śiśuka’s Attainment of Śaiva Teaching and Grace)

Devanagari script

शिवशास्त्रप्रवक्तृत्वमपि तस्य हि तत्कृतम् । कुमारो मुनितो लब्धज्ञानाब्धिरिव नन्दनः

Transliteration

śivaśāstrapravaktṛtvamapi tasya hi tatkṛtam | kumāro munito labdhajñānābdhiriva nandanaḥ

Translation

اسی کے سبب اسے شِو شاستر کا مبلغ بھی بنایا گیا۔ وہ الٰہی نوجوان نندن، مونی کے وسیلے سے حاصل شدہ علم کے ساتھ گویا نو بہ نو پائے ہوئے علم کے سمندر کی مانند ہو گیا۔

Word by Word

• शिव-शास्त्र-प्रवक्तृत्वम्: the office of expounding Śiva’s scripture
• शिव-शास्त्र-प्रवक्तृत्वम्: Karma (कर्म/Object of statement)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + शास्त्र (प्रातिपदिक) + प्रवक्तृ (प्रातिपदिक) + त्व (तद्धित-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: ‘शिवस्य शास्त्रम्’ + ‘शास्त्रस्य प्रवक्ता’ + ‘त्व’ = the state of being a preacher of Śiva’s scripture

• अपि: also
• अपि: Samuccaya (समुच्चय/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थ (also)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• हि: indeed
• हि: Nipata (निपात/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (indeed)

• तत्-कृतम्: was done by him/was his doing
• तत्-कृतम्: Karma (कर्म/Predicate complement)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; कृ धातु, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: ‘तेन कृतम्’ (instrumental sense) = done by him/that; predicate adjective

• कुमारः: Kumāra
• कुमारः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मुनितः: from the sage
• मुनितः: Apadana (अपादान/Source)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (source)

• लब्ध-ज्ञान-अब्धिः: (like) an ocean of acquired knowledge
• लब्ध-ज्ञान-अब्धिः: Karta (कर्ता/Subject complement in simile)
• Type: Noun
• Root: लब्ध (कृदन्त; लभ् धातु, क्त) + ज्ञान (प्रातिपदिक) + अब्धि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष: ‘लब्धं ज्ञानम्’ (कर्मधारय within) + ‘ज्ञानस्य अब्धिः’ = ocean of obtained knowledge; उपमा-प्रयोगे (iva)

• इव: like
• इव: Upamana-marker (उपमान-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमा-वाचक (like/as)

• नन्दनः: the son (Nandana)
• नन्दनः: Karta (कर्ता/Subject apposition)
• Type: Noun
• Root: नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कुमारस्य विशेषण/उपनाम

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva
• Nandana
• a sage (Muni)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights that true Śaiva knowledge (jñāna) and the authority to teach Śiva-śāstra arise through grace and proper transmission via a realized sage, leading the seeker toward liberation under Pati (Śiva).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Śiva-śāstra is the doctrinal foundation that guides Saguna worship—such as Liṅga-pūjā—into a disciplined path where devotion and ritual mature into inner knowledge of Śiva as the supreme Pati.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Seek instruction from a competent guru and study/recite Śiva-śāstra alongside steady japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya), using worship as a support for awakening jñāna.