Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 41

वीरभद्रक्रोधशमनं देवस्तुतिश्च

Pacification of Vīrabhadra and the Gods’ Hymn

Devanagari script

त्वयैव विततं सर्वं व्याप्तं सृष्टं न नाशितम् । न हि त्वदधिकाः केचिदीशास्ते ऽच्युतकादयः

Transliteration

tvayaiva vitataṃ sarvaṃ vyāptaṃ sṛṣṭaṃ na nāśitam | na hi tvadadhikāḥ kecidīśāste 'cyutakādayaḥ

Translation

یہ سارا جہان آپ ہی کے ذریعے پھیلا ہوا، محیط اور پیدا کیا گیا ہے؛ آپ کے سوا اس کا فنا ہونا نہیں۔ آپ سے بڑھ کر کوئی نہیں—اچُیوت وغیرہ حاکم دیوتا بھی نہیں۔

Word by Word

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (Instrumental), एकवचन

• एव: indeed/alone
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)

• विततम्: spread out
• विततम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: वि-तन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘spread/extended’

• सर्वम्: all (everything)
• सर्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• व्याप्तम्: pervaded
• व्याप्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: वि-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘pervaded’

• सृष्टम्: created
• सृष्टम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘created’

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation)

• नाशितम्: destroyed
• नाशितम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: नश्/नाशय् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘destroyed’

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation)

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• त्वत्-अधिकाः: greater than you
• त्वत्-अधिकाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: त्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अधिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; पञ्चमी-तत्पुरुषः—‘त्वत्तः अधिकाः’ (greater than you)

• केचित्: any/some (persons)
• केचित्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चितवाचक-सर्वनाम (indefinite pronoun)

• ईशाः: lords
• ईशाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘they’

• अच्युतक-आदयः: Acyutaka and others
• अच्युतक-आदयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अच्युतक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘अच्युतकः आदिः येषां ते’ इति—आदि-समासप्रयोगः (group beginning with Acyutaka)

Speaker

A devotee/sage praising Lord Shiva (within Suta Goswami’s Vayu Samhita narration)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Jyotirlinga Context

Sthala Purana: Not a Jyotirliṅga passage; emphasizes vyāpti (pervasion) and manifestation dependent on Śiva—supporting Siddhānta’s doctrine of Śiva as the supreme Lord beyond Acyuta and other īśas.

Significance: Strengthens īśvara-bhakti and removes deva-bheda (competitive hierarchy) by rooting all powers in Śiva as Pati.

Mantra Metadata

Mantra: tvayaiva vitataṃ sarvaṃ vyāptaṃ sṛṣṭaṃ na nāśitam | na hi tvadadhikāḥ kecidīśāste 'cyutakādayaḥ

Type: stotra

Characters & Entities

• Shiva
• Vishnu (Acyuta)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It proclaims Shiva as the supreme Pati: the universe is manifested and pervaded by Him, and no other lord surpasses Him—supporting the Shaiva view that liberation ultimately depends on Shiva’s grace.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The Linga symbolizes Shiva’s all-pervading, beginningless reality; worshiping the Saguna form (with name and attributes) leads the devotee to realize the same Shiva as the inner pervader of all creation.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on Shiva as the all-pervading Lord while repeating the Panchakshara (“Om Namaḥ Śivāya”) and offering Linga-puja with bhakti, cultivating surrender to Shiva as the highest refuge.