Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 10

भद्रस्य दिव्यरथारोहणं शङ्खनादश्च — Bhadra’s Divine Chariot-Ascent and the Conch-Blast

Devanagari script

तस्य शंखस्य तं नादं भिन्नसारससन्निभम् । श्रुत्वा भयेन देवानां जज्वाल जठरानलः

Transliteration

tasya śaṃkhasya taṃ nādaṃ bhinnasārasasannibham | śrutvā bhayena devānāṃ jajvāla jaṭharānalaḥ

Translation

اس شنکھ کی وہ آواز—ٹوٹے ہوئے سارَس پرندے کی پکار جیسی—سن کر دیوتا خوف زدہ ہو گئے اور ان کے پیٹ کی اندرونی آگ بھڑک اٹھی۔

Word by Word

• तस्य: of that
• तस्य: सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भव (contextual)

• शंखस्य: of the conch
• शंखस्य: सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: शंख (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• तम्: that
• तम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्ग

• नादम्: sound, roar
• नादम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• भिन्न-सारस-सन्निभम्: resembling a split/stricken crane (sārasā)
• भिन्न-सारस-सन्निभम्: विशेषण (Adjectival qualifier)
• Type: Adjective
• Root: भिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक, √भिद्) + सारस (प्रातिपदिक) + सन्निभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (adjective) नादम् इति विशेष्यस्य

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: क्रियाविशेषण (Adverbial participle)
• Type: Verb
• Root: √श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया (having heard)

• भयेन: with fear, out of fear
• भयेन: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• जज्वाल: blazed, flared up
• जज्वाल: क्रिया (Verb/action)
• Type: Verb
• Root: √ज्वल् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• जठरानलः: the gastric fire (digestive fire)
• जठरानलः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जठर (प्रातिपदिक) + अनल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Bhairava

Characters & Entities

• Devas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights how powerful sound (nāda) can shake even celestial beings when ego and insecurity remain; in Shaiva Siddhanta, true refuge is Pati (Shiva), and fear arises when consciousness forgets that protecting ground.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

It indirectly contrasts worldly power-signs (like martial conch-blasts) with the stabilizing presence of Saguna Shiva worship—Linga-upasana centers the mind so external disturbances do not ignite inner agitation.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is japa of the Panchakshara ("Om Namaḥ Śivāya") with steady breath to cool fear-driven inner heat, supported by Shaiva disciplines like vibhuti (Tripundra) and Rudraksha for mental steadiness.