Shloka 26

Yatinātha-līlā: Śiva’s Test of the Bhilla Devotees at Arbuda Mountain

Devanagari script

नन्दीश्वर उवाच । तच्छुत्वा शम्भुवचनं परमानन्ददायकम् । सुखं प्राप्तं विशेषेण न किंचित्स्मरणं ययौ

Transliteration

nandīśvara uvāca | tacchutvā śambhuvacanaṃ paramānandadāyakam | sukhaṃ prāptaṃ viśeṣeṇa na kiṃcitsmaraṇaṃ yayau

Translation

نندییشور نے کہا—شمبھو کے وہ کلمات جو اعلیٰ ترین سرور بخشنے والے تھے سن کر اسے خاص سکون ملا؛ اور وہ ایسی حالت میں پہنچ گیا کہ کوئی اور یاد باقی نہ رہی۔

Word by Word

• नन्दीश्वरः: Nandīśvara
• नन्दीश्वरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्दीश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (नन्दिनः ईश्वरः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वकाल (having heard)

• शम्भु-वचनम्: Śambhu’s words
• शम्भु-वचनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक) + वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (शम्भोः वचनम्)

• परमानन्ददायकम्: giving supreme bliss
• परमानन्ददायकम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक) + दायक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); तत्पुरुष-समास (परमः आनन्दः यस्य/येन दाय्यते)

• सुखम्: happiness
• सुखम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• प्राप्तम्: obtained
• प्राप्तम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्राप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृत् (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; (सुखं) प्राप्तम्

• विशेषेण: especially
• विशेषेण: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); अव्ययीभावार्थे (especially/by distinction)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• किञ्चित्: anything
• किञ्चित्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• स्मरणम्: remembrance
• स्मरणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• ययौ: went / occurred
• ययौ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

Speaker

Nandishvara (Nandi)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva
• Nandi

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights Śiva’s anugraha (grace): merely hearing His bliss-giving teaching can quiet the mind so completely that ordinary memory and agitation subside, revealing a deeper, Shiva-centered peace.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

In Saguna worship, the devotee approaches Śiva through form, name, and sacred speech (stotra, katha, mantra). This verse shows that Śiva’s expressed guidance—like Linga-upāsanā instructions—can directly grant inner tranquility and absorption.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Śravaṇa (devotional listening) and mantra-oriented recollection: regularly listen to Śiva-kathā or recite the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) until the mind rests in one-pointed stillness.