Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 5

गाणपत्यदानकथा

Bāṇāsura Receives Gaṇapatya; Genealogical Prelude

Devanagari script

अत्रानुरूपं शृणु मे शिवलीलान्वितं परम् । इतिहासं महापुण्यं मनःश्रोत्रसुखावहम्

Transliteration

atrānurūpaṃ śṛṇu me śivalīlānvitaṃ param | itihāsaṃ mahāpuṇyaṃ manaḥśrotrasukhāvaham

Translation

اب میری زبان سے یہاں کے مطابق، شیو لیلا سے آراستہ وہ برتر حکایت سنو۔ یہ نہایت پُنیہ تاریخ ہے جو دل اور کان—دونوں کو سرور بخشتی ہے۔

Word by Word

• अत्र: here
• अत्र: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक (locative adverb)

• अनुरूपम्: appropriate, fitting
• अनुरूपम्: कर्म (Karma)
• Type: Adjective
• Root: अनुरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषण

• शृणु: hear, listen
• शृणु: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• मे: of me / my
• मे: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/genitive), एकवचन; सर्वनाम

• शिवलीलान्वितम्: endowed with Śiva’s play
• शिवलीलान्वितम्: कर्म (Karma)
• Type: Adjective
• Root: शिव-लीला-आन्वित (प्रातिपदिक); आन्वित (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘आन्वित’ = युक्त/समन्वित; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लीलया आन्वितम्)

• परम्: supreme, excellent
• परम्: कर्म (Karma)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

• इतिहासम्: narrative, history
• इतिहासम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: इतिहास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• महापुण्यम्: greatly meritorious
• महापुण्यम्: कर्म (Karma)
• Type: Adjective
• Root: महा-पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण; समासः—कर्मधारयः (महच्च तत् पुण्यं च)

• मनःश्रोत्रसुखावहम्: bringing delight to mind and ear
• मनःश्रोत्रसुखावहम्: कर्म (Karma)
• Type: Adjective
• Root: मनस्-श्रोत्र-सुख-आवह (प्रातिपदिक); आवह (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण; ‘आवह’ धातोः णिच्/कृदन्त-प्रातिपदिक ‘आवह’ (आवहति = brings) से ‘आवह’/‘आवह’भाव; समासः—तत्पुरुषः (मनसः श्रोत्रस्य च सुखम् आवहति इति)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Mantra Metadata

Type: stotra

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It glorifies śravaṇa (devotional listening) to Śiva’s līlā as a purifying act that generates great puṇya and turns the mind toward Pati (Śiva), supporting the Shaiva path of devotion leading to grace.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By presenting Śiva’s līlā as “param” and spiritually fruitful, the verse supports Saguna-upāsanā—approaching Śiva through His narrated deeds and qualities, which traditionally culminates in steadier Linga-bhakti and remembrance.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Regular recitation and listening to the Shiva Purana (śravaṇa–kīrtana), ideally alongside japa of the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya,” is the implied takeaway for cultivating devotion and inner clarity.