Home›Shiva Purana›Rudra Samhita›Yuddha Khanda›Adhyaya 45›Shloka 22
←Previous Verse
Next Verse→

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 22

अन्धकादिदैत्ययुद्धे वीरकविजयः — Vīraka’s Victory over Andhaka’s Forces

Devanagari script

आच्छादितं वीरकमस्त्रजालैर्दैत्यैश्च सर्वैस्तु मुहूर्तमात्रम् । अपावृतं कर्तुमशक्यमासीन्निरीक्ष्य देवी दितिजान् सुघोरान्

Transliteration

ācchāditaṃ vīrakamastrajālairdaityaiśca sarvaistu muhūrtamātram | apāvṛtaṃ kartumaśakyamāsīnnirīkṣya devī ditijān sughorān

Translation

تمام دَیتیوں کے گھنے اسلحہ کے جال سے وہ بہادر ایک لمحے کے لیے پوری طرح ڈھک گیا۔ نہایت ہولناک دِتی کے بیٹوں کو دیکھ کر دیوی کے لیے وہ پردہ ہٹانا ناممکن معلوم ہوا۔

Word by Word
आच्छादितम्covered
आच्छादितम्:
Karma (कर्म) / Predicative to vīrakam
TypeAdjective
Rootआ-छद् (धातु) > आच्छादित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; past passive participle ‘covered’
वीरकम्the hero (Vīraka)
वीरकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवीरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; object
अस्त्रजालैःby nets/volleys of weapons
अस्त्रजालैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्त्र + जाल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (अस्त्राणां जालम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; instrumental
दैत्यैःby the demons
दैत्यैः:
Karana (करण) / Agent-instrument
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; instrumental
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
सर्वैःby all
सर्वैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; adjective to ‘daityaiḥ’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधसूचक अव्यय (particle: but/indeed)
मुहूर्तमात्रम्for only a moment
मुहूर्तमात्रम्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootमुहूर्त + मात्र (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुषार्थे (मात्रम् = only); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; adverbial accusative of duration
अपावृतम्uncovered
अपावृतम्:
Karma (कर्म) / Predicative (to vīrakam)
TypeAdjective
Rootअप-आ-वृ (धातु) > अपावृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘uncovered/opened’
कर्तुम्to do/to make
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुनन्त (infinitive), ‘to do/make’
अशक्यम्impossible
अशक्यम्:
Pradhāna-viśeṣaṇa (प्रधानविशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + शक्य (प्रातिपदिक; शक् धातु-साध्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; predicate adjective ‘impossible’
आसीत्was
आसीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘was’
निरीक्ष्यhaving seen
निरीक्ष्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having seen/observed’
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; subject
दितिजान्the sons of Diti (Daityas)
दितिजान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदितिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; object of ‘nirīkṣya’
सुघोरान्very terrible
सुघोरान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + घोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; adjective to ‘ditijān’
Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Durgā

Shakti Dimension

Shakti Form: Durgā

Role: destructive

Characters & Entities
D
Devi
D
Daityas
D
Diti

FAQs

It portrays how hostile forces can momentarily overwhelm even the heroic, yet the scene highlights the intensity of spiritual struggle and the need for divine grace (Shiva–Shakti) when obstacles become impossible to remove by ordinary effort.

In Shaiva practice, such overwhelming “nets of weapons” symbolize pasha (binding forces). Worship of Saguna Shiva through the Linga and devotion to Shiva with Shakti invokes protective grace that cuts through these bindings when personal strength is insufficient.

A practical takeaway is steady japa of the Panchakshara mantra (“Om Namah Shivaya”) with Tripundra (bhasma) and Rudraksha as supports for inner protection and resilience during periods of intense adversity.

←Previous Verse
Next Verse→