Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 22

कामशापानुग्रहः (Kāmaśāpānugraha) — “The Curse and Grace Concerning Kāma”

Devanagari script

ततः सर्वान्स मदनो मोहयित्वा पुनःपुनः । यथेन्द्रियविकारं त प्रापुस्तानकरोत्तथा

Transliteration

tataḥ sarvānsa madano mohayitvā punaḥpunaḥ | yathendriyavikāraṃ ta prāpustānakarottathā

Translation

پھر مدن نے سب کو بار بار موہت کر کے، جس طرح کے حواس کے تغیّرات وہ بھگت رہے تھے، انہیں اسی میں مبتلا کر دیا۔

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय—क्रमवाचक

• सर्वान्: all (of them)
• सर्वान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (implicit object)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (m.)

• मदनः: Kāma (the god of love)
• मदनः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मदन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मोहयित्वा: having deluded
• मोहयित्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुह् (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त्वा (absolutive/gerund), “having deluded”

• पुनः: again
• पुनः: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय—पुनरावृत्ति-वाचक (again)

• पुनः: again and again
• पुनः: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय—पुनरुक्ति (intensification)

• यथा: as
• यथा: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय—उपमान/प्रकारवाचक (as/according to)

• इन्द्रिय-विकारम्: sensory perturbation
• इन्द्रिय-विकारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रिय (प्रातिपदिक) + विकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (इन्द्रियाणां विकारः)

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (m.)

• प्रापुः: attained
• प्रापुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदम्

• तान्: them
• तान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (m.)

• अकरोत्: made/caused
• अकरोत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• तथा: thus
• तथा: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय—प्रकार/समुच्चय (thus/so)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Characters & Entities

• Madana (Kama)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights how desire (Kāma) operates as a binding force by repeatedly stirring sensory modifications (indriya-vikāra), keeping beings in delusion and away from steady Shiva-oriented awareness.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By showing the instability produced by desire, the verse implicitly points to stabilizing the mind through Saguna Shiva worship—Linga-pūjā, mantra-japa, and devotion—which purify the senses and redirect them toward Pati (Shiva).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Sense-restraint supported by Panchakshara japa ("Om Namaḥ Śivāya") and regular bhasma (tripuṇḍra) application as reminders of detachment can counter repeated sensory agitation.