Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 12

सतीचरिते पितृगृहे आशीर्वाद-वचनम् तथा यौवनारम्भः — Satī at her father’s house: blessings and the onset of youth

पप्रच्छाज्ञां तपोहेतोश्शंकरस्य विनीतधीः । मातुश्शिवाथ वैरिण्यास्सा सखी परमेश्वरी

papracchājñāṃ tapohetośśaṃkarasya vinītadhīḥ | mātuśśivātha vairiṇyāssā sakhī parameśvarī

نہایت منکسر المزاج اُس پرمیشوری نے تپسیا کے لیے شنکر سے اجازت طلب کی۔ ماں شِوا اسے دشمن سمجھتی تھی، پھر بھی وہ اس کی سہیلی تھی۔

papracchaasked
papraccha:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√prach (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
ājñāmpermission/command
ājñām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootājñā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
tapaḥ-hetoḥfor the purpose of austerity
tapaḥ-hetoḥ:
Hetu (हेतु/Cause-purpose)
TypeNoun
Roottapas-hetu (प्रातिपदिक; तपस् + हेतु)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
śaṃkarasyaof Śaṅkara
śaṃkarasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootśaṃkara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
vinīta-dhīḥhaving humble/intelligent mind
vinīta-dhīḥ:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootvinīta-dhī (प्रातिपदिक; विनीत + धी)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifier of ‘parameśvarī/sakhī’
mātuḥof (her) mother
mātuḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
śivāŚivā (Satī)
śivā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśivā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormParticle (निपात), sequential ‘then/now’
vairiṇyāḥof the enemy-woman (rival)
vairiṇyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootvairiṇī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
she
:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
sakhīfriend/companion
sakhī:
Karta (कर्ता/Subject-apposition)
TypeNoun
Rootsakhī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
parameśvarīthe Supreme Goddess
parameśvarī:
Karta (कर्ता/Subject-apposition)
TypeNoun
Rootparameśvarī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Shakti Form: Satī

Role: liberating

S
Shiva
S
Shankara
P
Parameshvari

FAQs

It highlights the Shaiva principle that tapas becomes fruitful when performed with humility and under the grace/permission of Pati (Śiva), showing surrender and right intention rather than ego-driven austerity.

By seeking Śaṅkara’s consent, the verse points to Saguna Śiva as the accessible Lord who guides devotion and discipline; in Linga-worship too, the devotee approaches Śiva with reverence, asking for anugraha (grace) before vows and observances.

It suggests beginning any vrata or tapas with śaraṇāgati (taking refuge) and a formal saṅkalpa before Śiva—ideally accompanied by japa of the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya” and a disciplined tapas routine.