Shloka 52

पार्वतीजन्मवर्णनम् / Description of Pārvatī’s Birth

Devanagari script

युवां मां पुत्रिभावेन दिव्यभावेन वा सकृत् । चिन्तयन्तौ कृतस्नेहौ यातास्स्थो मद्गतिम्पराम्

Transliteration

yuvāṃ māṃ putribhāvena divyabhāvena vā sakṛt | cintayantau kṛtasnehau yātāsstho madgatimparām

Translation

تم دونوں نے مجھے ایک بار بھی—بیٹی کے لیے والدین کے محبت بھرے جذبے سے یا الٰہی بھکتی کے بھاؤ سے—یاد کیا۔ محبت سے بھر کر تم نے میری پرم گتی (اعلیٰ پناہ) پا لی۔

Word by Word

• युवाम्: you two
• युवाम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम् (Nominative dual: ‘you two’)

• माम्: me
• माम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular: ‘me’)

• पुत्रीभावेन: with the attitude of (me as) a daughter
• पुत्रीभावेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पुत्री + भाव (प्रातिपदिक-समूह)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental singular); षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘पुत्र्याः भावः’ (as a daughterly relation/attitude)

• दिव्यभावेन: with a divine feeling
• दिव्यभावेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: दिव्य + भाव (प्रातिपदिक-समूह)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental singular); कर्मधारयः: ‘दिव्यः भावः’ (divine feeling/state)

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः (particle of alternative: ‘or’)

• सकृत्: once
• सकृत्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; काल/आवृत्तिवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb: ‘once’)

• चिन्तयन्तौ: thinking/meditating (you two)
• चिन्तयन्तौ: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: चिन्तय् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकालिक-कर्तरि कृदन्तः (शतृ-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम् (thinking/meditating; agreeing with ‘yuvām’)

• कृतस्नेहौ: having developed affection
• कृतस्नेहौ: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ धातु + क्त) + स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त-विशेषणम्; षष्ठी-तत्पुरुषार्थः: ‘कृतः स्नेहः ययोः’ (having formed affection)

• याताः: went/attained
• याताः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; पाठभेदे द्विवचनं अपेक्षितम् (yātau) — अर्थतः ‘you two went/attained’

• स्थः: are
• स्थः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), मध्यम-पुरुषः, द्विवचनम्; परस्मैपदम् (you two are)

• मद्गतिम्: my state/goal
• मद्गतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मत् (अस्मद्-षष्ठी) + गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular); षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘मम गतिः’ (my state/goal)

• पराम्: supreme
• पराम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular); ‘गतिम्’ इति विशेषणम्

Speaker

Lord Shiva

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Jyotirlinga Context

Significance: Establishes that even a single, affect-laden smaraṇa (remembrance) of Śiva—whether in intimate familial bhāva or in overtly divine bhakti—can culminate in Śiva-prāpti (attainment of the Lord’s supreme state), emphasizing grace over ritual complexity.

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that even a single, sincere act of remembrance of Shiva—when suffused with genuine love (sneha) or devotional reverence—can become a decisive cause for attaining Shiva’s supreme state, highlighting Shiva’s grace as Pati who liberates the bound soul.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse emphasizes personal, heartfelt contemplation of Shiva (Saguna devotion) as a direct means to reach Him; Linga-worship is one principal Shaiva form of such remembrance, where the devotee fixes mind and love on Shiva as the supreme refuge.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A simple takeaway is daily Shiva-smaraṇa (remembrance): sit, focus the mind on Shiva with loving devotion, and repeat the Panchakshara mantra “Om Namaḥ Śivāya” even once with steadiness and feeling.