Shloka 10

हिमालयस्य निर्णयः — शिवाय पार्वत्याः प्रदाने

Himālaya’s Resolution to Give Pārvatī to Śiva

Devanagari script

अथ शैलवरो ज्ञानी सुसंसेव्य मुनींश्च ताम् । उवाच साञ्जलिः प्रीत्या प्रसन्नात्मागतभ्रमः

Transliteration

atha śailavaro jñānī susaṃsevya munīṃśca tām | uvāca sāñjaliḥ prītyā prasannātmāgatabhramaḥ

Translation

پھر دانا شَیلَوَر نے اُن مُنیوں اور اُس دیوی کی خوب خدمت کی، اور ہاتھ جوڑ کر محبت بھری خوشی سے—دل مطمئن اور وہم دور ہو کر—یوں کہا۔

Word by Word

• अथ: then
• अथ: सम्बन्ध (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)

• शैलवरः: the excellent mountain (Himālaya)
• शैलवरः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: शैलवर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• ज्ञानी: wise; knowing
• ज्ञानी: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञानिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of शैलवरः)

• सु-संसेव्य: having well served
• सु-संसेव्य: पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: सम् + सेव् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); उपसर्ग: सम्; अव्ययभाव (having well served)

• मुनीन्: sages
• मुनीन्: कर्म (कर्मकारक/Object)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• ताम्: her
• ताम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (Verb/Speech)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• स-अञ्जलिः: with joined palms
• स-अञ्जलिः: कर्ता (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास: सः अञ्जलिः यस्य (one whose hands are in añjali); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रीत्या: with affection
• प्रीत्या: करण/भाव (Instrument/attitude)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• प्रसन्न-आत्मा: having a serene mind
• प्रसन्न-आत्मा: कर्ता (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास: प्रसन्नः आत्मा यस्य/प्रसन्न आत्मा; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• गत-भ्रमः: whose delusion had gone
• गत-भ्रमः: कर्ता (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: गत (गम् धातु; क्त-प्रत्यय) + भ्रम (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास: गतः भ्रमः यस्य/गतो भ्रमः; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Suta Goswami (narrating the episode; within the narrative Śailavara/Himālaya speaks next)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: teaching

Characters & Entities

• Parvati
• Sages
• Himalaya (Śailavara)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights that humility, service to realized sages, and reverence to the Divine (here, Pārvatī) calm the mind and remove भ्रम (delusion), making one fit to understand Shaiva truth—Pati (Śiva) as the liberator of the soul.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse models the inner posture required for Saguna worship—añjali (folded hands), devotion, and purity of mind. Such disciplined reverence is the foundation for approaching Śiva in form (Liṅga) and receiving clarity that leads toward the formless (Nirguṇa) understanding.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Practice guru-satsanga and sevā (service), begin worship with añjali and a शांत (serene) mind, and do japa of the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya” to dissolve doubt and stabilize devotion.