Previous Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 53

देवगुरुप्रेषणम्

Himālaya Mission of the Gods’ Preceptor / The Gods Send Their Guru

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा ब्राह्मणः शीघ्रं स वै भुक्त्वा मुदान्वितः । जगाम स्वालयं शान्तो नानालीलाकर श्शिवः

brahmovāca | ityuktvā brāhmaṇaḥ śīghraṃ sa vai bhuktvā mudānvitaḥ | jagāma svālayaṃ śānto nānālīlākara śśivaḥ

برہما نے کہا—یوں کہہ کر وہ برہمن جلدی سے کھانا کھا کر خوشی سے بھر گیا اور پُرسکون ہو کر اپنے گھر چلا گیا۔ نانا لیلائیں کرنے والے وہ شیو بھی اپنے راستے پر روانہ ہوئے۔

ब्रह्मBrahmā
ब्रह्म:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वक्तृ-निर्देश (speaker tag)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्न (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकाले (having said)
ब्राह्मणःthe brāhmaṇa
ब्राह्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/निश्चयार्थ-निपात (emphatic particle)
भुक्त्वाhaving eaten
भुक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकाले (having eaten)
मुदान्वितःendowed with joy
मुदान्वितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुदा + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तृतीया-तत्पुरुष (मुदया अन्वितः)
जगामwent
जगाम:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्वालयम्to his own abode
स्वालयम्:
Gati/Karma (गति/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व + आलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/गति-लक्ष्य), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य आलयः)
शान्तःcalm
शान्तः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
नानालीलाकरःperformer of many sports
नानालीलाकरः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना + लीला + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुष (नानाविधाः लीलाः करोति)
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Brahma

Tattva Level: pati

Shiva Form: Bhikṣāṭana

Offering: naivedya

S
Shiva
B
Brahma

FAQs

It highlights Śiva’s līlā: the Supreme Lord remains inwardly tranquil while moving through ordinary social roles, teaching that peace (śānti) and devotion can be lived through simple, dharmic conduct.

By showing Śiva acting in a human-like form, the verse supports Saguna upāsanā—approaching Śiva through accessible forms and stories—while implying that the same Lord is ultimately serene and transcendent, as symbolized by the Linga.

Practice śānti-bhāva with japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and cultivate seva (service) and hospitality as a daily offering to Śiva, remembering His presence in all beings.