Rig Veda 6.68.11: Mandala 6, Sukta 68, Mantra 11

Sukta 6.68

Rishi: Bharadvāja (traditional).

Devata: Indra-Varuṇa.

Chandas: Triṣṭubh.

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रावरुणा मधुमत्तमस्य वृष्णः सोमस्य वृषणा वृषेथाम् । इदं वामन्धः परिषिक्तमस्मे आसद्यास्मिन्बर्हिषि मादयेथाम् ॥

Transliteration

indrā́varuṇā mádhu-mattamasya vṛ́ṣṇaḥ sómasya vṛṣaṇā́ ā́ vṛṣethām | idáṃ vām ándhaḥ pári-siktam asmè āsádya asmín barhíṣi mādayethām ||

Translation

O Indra and Varuṇa, two Bulls, grow strong with the most honeyed Soma. This pressed essence is poured all around for you in us; sit down upon this seat of offering and take your delight.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रावरुणा: O Indra and Varuṇa
• इन्द्रावरुणा: सम्बोधन
• Type: Noun (dual compound vocative)
• Root: इन्द्र + वरुण

• मधुमत्तमस्य: of the most sweet (honeyed)
• मधुमत्तमस्य: सम्बन्ध (genitive qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मधुमत् (adj.)

• वृष्णः: of the strong/bull-like
• वृष्णः: सम्बन्ध (genitive qualifier)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन् (adj./noun) < √वृष्

• सोमस्य: of Soma
• सोमस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: सोम

• वृषणा: O you two bulls/strong ones
• वृषणा: सम्बोधन
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: वृषन् (adj.) < √वृष्

• वृषेथाम्: be strong; exert your strength
• वृषेथाम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृष्

• इदम्: this
• इदम्: कर्म (object of implied ‘drink/enjoy’)
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• वाम्: for you two / of you two
• वाम्: सम्प्रदान/सम्बन्ध (context: ‘for you two’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• अन्धः: Soma-juice; pressed drink
• अन्धः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अन्धस्

• परिषिक्तम्: poured around; sprinkled
• परिषिक्तम्: विशेषण (of अन्धः)
• Type: Participle (past passive)
• Root: pari-√sic (√सिच्)

• अस्मे: for us / among us
• अस्मे: सम्प्रदान/अधिकरण (context: ‘for us/among us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• आसद्य: having sat down; having approached
• आसद्य: पूर्वकालिक क्रियाविशेषण
• Type: Gerund (absolutive)
• Root: ā-√sad

• अस्मिन्: on this
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• बर्हिषि: on the sacred grass (barhis)
• बर्हिषि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: बर्हिस्

• मादयेथाम्: rejoice; become exhilarated (by drinking)
• मादयेथाम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मद् (मादयति caus.)