Rig Veda 4.17.19: Mandala 4, Sukta 17, Mantra 19

Sukta 4.17

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स्तुत इन्द्रो मघवा यद्ध वृत्रा भूरीण्येको अप्रतीनि हन्ति । अस्य प्रियो जरिता यस्य शर्मन्नकिर्देवा वारयन्ते न मर्ताः ॥

Transliteration

stutá índro maghávā yád dha vṛtrā́ bhū́rīṇy éko apratī́ni hánti | asyá priyó jaritā́ yásya śármann ákír devā́ vā́rayante ná mártāḥ ||

Translation

Indra the bountiful is praised, for he alone slays the many Vṛtras, the resistances that have no equal. Dear to him is the singer who rests in his shelter; none—neither gods nor mortals—can bar that protection.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्तुतः: praised
• स्तुतः: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: √स्तु (स्तवते) / स्तुत (PPP)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ (हन्ति)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मघवा: the bountiful one
• मघवा: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषण)
• Type: Noun/Epithet
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक)

• यत्: that which
• यत्: कर्म (हन्ति)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ह: indeed
• ह: —
• Type: Indeclinable particle
• Root: ह (निपात)

• वृत्रा: Vṛtras / obstructers
• वृत्रा: कर्म (हन्ति)
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• भूरीणि: many
• भूरीणि: कर्म (हन्ति; ‘many [foes/deeds]’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: भूरि (प्रातिपदिक)

• एकः: alone
• एकः: कर्तृ (हन्ति) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• अप्रतीनि: unopposed / irresistible
• अप्रतीनि: कर्म (हन्ति; ‘unresisted [ones]’ अथवा ‘without opposition’ भाव)
• Type: Adjective
• Root: अ-प्रति (उपसर्ग/निषेध) + ईन/इन (प्रातिपदिक; ‘प्रतिद्वन्द्विन्/प्रतिमान’ भाव)

• हन्ति: slays
• हन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हन् (हन्ति)

• अस्य: of him
• अस्य: सम्बन्ध (प्रियः/जरिता इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रियः: dear
• प्रियः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• जरिता: praiser
• जरिता: कर्तृ (अस्ति—अध्याहृत) / विषय (स्तुतिः)
• Type: Noun (agent)
• Root: √जॄ/जर् (स्तुतौ) → जरितृ (प्रातिपदिक)

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (शर्मन्)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शर्मन्: in (his) shelter/protection
• शर्मन्: अधिकरण (यस्य शर्मन् = ‘in whose protection’)
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• अकिः: a miser
• अकिः: कर्तृ (वारयन्ते)
• Type: Noun
• Root: अकि (प्रातिपदिक; ‘कञ्जूस/कृपण’)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ (वारयन्ते)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• वारयन्ते: ward off / keep away
• वारयन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृ (वारयति; ‘to ward off/keep away’)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable particle
• Root: न (निपात)

• मर्ताः: mortals
• मर्ताः: कर्तृ (वारयन्ते) — ‘not mortals (do so)’
• Type: Noun
• Root: मर्त (प्रातिपदिक)