Rig Veda 10.97.23 — Mandala 10, Sukta 97, Mantra 23

Sukta 10.97

Rishi: Bhiṣaj (healer-seer) / Oṣadhi hymn tradition

Devata: Oṣadhi (addressed as singular supreme healing power)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वमुत्तमास्योषधे तव वृक्षा उपस्तयः । उपस्तिरस्तु सोऽस्माकं यो अस्माँ अभिदासति ॥

Transliteration

tvám uttamā́sy oṣadhe táva vṛkṣā́ úpastayaḥ | úpastir astu só 'smā́kaṃ yó asmā́n abhídāsati ||

Translation

You are the most excellent, O healing power; your trees are supports and coverings. Let that support be ours—against whoever assails and seeks to injure us.

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उत्तमास्य: having the best mouth/face
• उत्तमास्य: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम-आस्य (समास: कर्मधारय; प्रातिपदिक)

• ओषधे: O herb/plant
• ओषधे: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृक्षाः: trees
• वृक्षाः: कर्तृ (द्वितीय-वाक्ये)
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)

• उपस्तयः: supports, attendants; (lit.) coverings/beddings
• उपस्तयः: प्रधानीय-नाम (सम्बन्ध/विधेय)
• Type: Noun
• Root: उपस्ति (प्रातिपदिक)

• उपस्तिः: support/covering
• उपस्तिः: कर्तृ (आशीर्वाद-वाक्ये)
• Type: Noun
• Root: उपस्ति (प्रातिपदिक)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• सः: that / he
• सः: कर्तृ/निर्देशक
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us / our
• अस्माकम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ (उपवाक्ये)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अभिदासति: attacks/harms; acts hostile toward
• अभिदासति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अभि-दस् (धातु; उपसर्ग: अभि) अथवा अभि-दास् (नामधातु/धातु-प्रयोगः)