Shloka 16
महोदरवधः
The Slaying of Mahodara
Devanagari script
शरैश्चविददारैनंशूरःपरपुरञ्जयः ।स ददर्शततःक्रुद्धःपरिघंपतितंभुवि ।।6.98.16।।
Transliteration
śaraiś ca vidadāra enaṃ śūraḥ parapurañjayaḥ |
sa dadarśa tataḥ kruddhaḥ parighaṃ patitaṃ bhuvi ||6.98.16||
Translation
وہ شُور، دشمن قلعوں کو فتح کرنے والا، اپنے تیروں سے اسے چیرتا رہا؛ پھر غضبناک ہو کر اس نے دیکھا کہ گرز جیسا ہتھیار زمین پر گرا پڑا ہے۔
Word by Word
शरैःwith arrows
शरैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
विददारtore/lacerated
विददार:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवि-√दॄ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एनम्him/this one
एनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शूरःthe hero
शूरः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
परपुरञ्जयःconqueror of enemy strongholds
परपुरञ्जयः:
कर्ता (Appositional subject)
TypeNoun
Rootपर-पुर-ञ्जय (प्रातिपदिक; समास)
Formतत्पुरुष-समास (पराणां पुराणि जयति इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शूरः इति समानाधिकरण (उपाधि)
सhe
स:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ददर्शsaw
ददर्श:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
काल/क्रम (Temporal sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (then)
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
कर्तृ-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Root√क्रुध् (धातु; कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; स इति विशेषणम्
परिघम्iron bar/club
परिघम्:
कर्म (Karma/Object of seeing)
TypeNoun
Rootपरिघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पतितम्fallen
पतितम्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Root√पत् (धातु; कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; परिघम् इति विशेषणम्
भुविon the ground
भुवि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
Context
Mahodara, a scourge of enemy forces, who lacerated Sugriva in that manner, angry, made the tree fall on the ground.
Characters & Entities
M
MahodaraS
SugrīvaP
Parigha (iron bar/club)B
Bāṇa (arrows)FAQs
The verse contrasts skill with anger: Dharma values disciplined strength; rage can drive escalation and loss of balance.
Mahodara wounds Sugrīva with arrows and notices a parigha lying on the ground.
Martial competence (Mahodara’s arrow-work), alongside the cautionary presence of anger.