Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

इन्द्रजित्-वधः

The Slaying of Indrajit

तेतस्यकायंनिर्भिद्यमहाकार्मुकनिस्सृताः ।।।।निपेतुर्धरणींबाणारक्ताइवमहोरगाः ।

te tasya kāyaṃ nirbhidya mahā-kārmuka-niḥsṛtāḥ |

nipetur dharaṇīṃ bāṇā raktā iva mahoragāḥ ||

لکشمن کے عظیم کمان سے چھوٹے ہوئے وہ تیر اس کے جسم کو چیرتے ہوئے زمین پر یوں آ گرے، جیسے خون رنگے بڑے اژدہے۔

तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-एकवचनम्
कायम्body
कायम्:
कर्म (Karma/Object of nirbhidya)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Masculine, Accusative singular)
निर्भिद्यhaving pierced
निर्भिद्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeVerb
Rootनिर्-भिद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), पूर्वकालिक (having pierced)
महाकार्मुकनिःसृताःreleased from the great bow
महाकार्मुकनिःसृताः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमहा-कार्मुक-निःसृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative plural); क्त-प्रत्ययान्त; पञ्चमी-तत्पुरुषः (महाकार्मुकात् निःसृताः)
निपेतुःfell
निपेतुः:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootनि-पत् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम् (3rd pl)
धरणीम्to the ground
धरणीम्:
कर्म (Karma/Goal)
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Feminine, Accusative singular)
बाणाःarrows
बाणाः:
कर्ता (Karta/Subject apposition)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative plural); ते इति अपि विशेष्य-समन्वयः
रक्ताःblood-red
रक्ताः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरक्त (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्; बाणाः इति विशेषणम्
इवlike
इव:
उपमा-सूचक
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (like)
महोरगाःgreat serpents
महोरगाः:
उपमान (Upamāna)
TypeNoun
Rootमहा-उरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative plural); उपमानम्

Those arrows released from the great bow of Lakshmana, entered the body of Indrajithand fell on the ground like a huge red serpent.

L
Lakshmana
I
Indrajit
G
Great bow (kārmuka)

FAQs

Actions bear consequences: when a battle is fought for protection and justice, the force used against aggression is portrayed as effective and rightful, restoring moral balance.

Lakshmana’s arrows penetrate Indrajit’s body; the bloodied shafts then drop to the ground, vividly described through a serpent simile.

Lakshmana’s potency and unwavering execution of duty—strength applied in service of the righteous cause.