Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

मकराक्षवधः

The Slaying of Makarākṣa

तद्युद्धमभवत्तत्रसमेत्यान्योन्यमोजसा ।खरराक्षसपुत्रस्यसूनोर्धशरथस्य च ।।।।

tad yuddham abhavat tatra sametyānyonyam ojasā |

khara-rākṣasa-putrasya sūnor daśarathasya ca ||

وہاں جب دونوں قوت کے ساتھ آمنے سامنے آئے تو خَر راکشس کے پُتر اور دشرَتھ کے پُتر کے درمیان نہایت سخت جنگ چھڑ گئی۔

tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन); demonstrative qualifying yuddham
yuddhambattle
yuddham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन)
abhavathappened/arose
abhavat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormLaṅ (लङ्) imperfect/past, 3rd person (प्रथमपुरुष) Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
tatrathere
tatra:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAdverb (देश-अव्यय)
sametyahaving met
sametya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-i (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा/ल्यप्), ‘having met/coming together’
anyonyameach other
anyonyam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootanyonya (प्रातिपदिक)
FormReciprocal adverbial accusative (अव्ययीभाववत् प्रयोग); used as ‘each other’
ojasāwith force/fiercely
ojasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootojas (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) Singular (एकवचन)
khara-rākṣasa-putrasyaof Khara’s rākṣasa-son
khara-rākṣasa-putrasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkhara (प्रातिपदिक) + rākṣasa (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष) ‘son of Khara the rākṣasa’; Masculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी) Singular (एकवचन)
sūnoḥof the son
sūnoḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsūnu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी) Singular (एकवचन)
daśarathasyaof Daśaratha
daśarathasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdaśaratha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठī) Singular (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-अव्यय)

On meeting one another between Khara's son and Dasharatha's son a fierce comb at happened.

R
Rāma
D
Daśaratha
K
Khara
M
Makarākṣa

FAQs

The verse frames battle as a direct encounter of lineages and choices: nobility is measured by adherence to dharma, not merely by birth.

The duel formally intensifies as the two principal fighters close in and engage at full force.

Valor (vīrya) and steadfastness in confronting adharma directly.