Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

त्रिशिरा–देवान्तक–महोदर–मत्त

महापार्श्व) वधः | Slaying of Trisira, Devantaka, Mahodara, and Matta (Mahaparsva

स तस्यशीर्षाण्यसिनाशितेनकिरीटजुष्टानिसकुण्डलानि ।क्रुद्धःप्रचिच्छेदसुतोऽनिलस्यत्वष्टुस्सुतस्येवशिरांसिशक्रः ।।।।

sa tasya śīrṣāṇy asinā śitena kirīṭajuṣṭāni sakuṇḍalāni |

kruddhaḥ praciccheda suto 'nilasya tvaṣṭuḥ sutasyeva śirāṃsi śakraḥ ||

تب پون کے پتر نے غضب میں آ کر تیز دھار تلوار سے اس کے وہ سر کاٹ ڈالے جو تاجوں اور کنڈلوں سے آراستہ تھے؛ جیسے شکر (اِندر) نے تواشٹر کے پتر وِشوروپ کے سر جدا کیے تھے۔

सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
शीर्षाणिheads
शीर्षाणि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशीर्षन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
असिनाwith a sword
असिना:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
शितेनsharp
शितेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; 'sharp' (qualifying असिना)
किरीटजुष्टानिadorned with crowns
किरीटजुष्टानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिरीट (प्रातिपदिक) + जुष्ट (प्रातिपदिक; √जुष् + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (किरीटेन जुष्टानि/युक्तानि)
सकुण्डलानिwith earrings
सकुण्डलानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपपद) + कुण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; अव्ययीभावः (कुण्डलैः सह)
क्रुद्धःenraged
क्रुद्धः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'enraged' (qualifying सः)
प्रचिच्छेदsevered
प्रचिच्छेद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootछिद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; प्र-उपसर्ग
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to सः (Hanuman)
अनिलस्यof the Wind-god
अनिलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअनिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
त्वष्टुःof Tvashtri
त्वष्टुः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सुतस्यof (his) son
सुतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
इवlike
इव:
Upamana-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
शिरांसिheads
शिरांसि:
Upameya (उपमेय)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
शक्रःIndra
शक्रः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमान-कर्ता (simile agent)

Enraged wind god's son, cut off the three heads of Trisira adorned with earrings just as Indra cut off the heads of Vishwarupa, son of Twashta.

H
Hanumān (Anila-suta)
T
Triśiras
Ś
Śakra (Indra)
T
Tvaṣṭṛ
A
asi (sword)
K
kirīṭa (crowns)
K
kuṇḍala (earrings)

FAQs

The verse frames battlefield justice through a mythic parallel: when destructive power threatens cosmic and social order, decisive removal of that threat is presented as a dharmic necessity.

Hanumān, now controlling the opponent, uses the seized sword to behead Triśiras; the poet compares it to Indra’s slaying of Viśvarūpa.

Hanumān’s daṇḍa-nīti in war—firm execution of duty to protect allies and uphold the righteous cause.