Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

कपिशोणितदिग्धाङ्गंभक्ष्यन्तंप्लवङ्गमान् ।कुम्भकर्णंस्थितंदृष्टवासुग्रीवोवाक्यमब्रवीत् ।।6.67.55।।

kapiśoṇitadigdhāṅgaṃ bhakṣyantaṃ plavaṅgamān | kumbhakarṇaṃ sthitaṃ dṛṣṭvā sugrīvo vākyam abravīt ||

جب سُگریو نے کُمبھکرن کو وہاں کھڑا دیکھا—جس کے اَنگ بندروں کے خون سے لتھڑے تھے اور وہ پلَوَنگموں کو نگل رہا تھا—تو وानروں کے راجا نے یہ کلام کہا۔

कपिशोणितदिग्धाङ्गम्smeared with monkey-blood
कपिशोणितदिग्धाङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकपि + शोणित + दिग्ध (√दिह्) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि: कपिशोणितेन दिग्धानि अङ्गानि यस्य; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भक्ष्यन्तम्devouring
भक्ष्यन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√भक्ष् (धातु)
Formशतृ, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्लवङ्गमान्monkeys
प्लवङ्गमान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्लवङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
कुम्भकर्णम्Kumbhakarna
कुम्भकर्णम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुम्भकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्थितम्standing
स्थितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formक्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त
सुग्रीवःSugriva
सुग्रीवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाक्यम्speech
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Sugriva spoke these words seeing Kumbhakarna who stood smeared with the blood of Vanaras and eating monkeys.

S
Sugrīva
K
Kumbhakarṇa

FAQs

As a repeated narrative cue, it reinforces the ethical contrast: cruelty and violation of humane conduct provoke righteous confrontation.

A duplicated/renumbered line introduces Sugrīva’s speech after he sees Kumbhakarṇa consuming the Vānaras.

Sugrīva’s sense of duty toward his people and readiness to speak and act against brutality.