Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

अकम्पन-प्रेषणम् तथा कपि-राक्षस-रणवर्णनम्

Akampana Dispatched; The Vanara–Rakshasa Battle and Omens

शीघ्रंनिर्यान्तुदुर्धर्षाराक्षसाभीमविक्रमाः ।अकम्पनंपुरस्कृत्यसर्वशस्त्रप्रकोविदम् ।।।।

śīghraṃ niryāntu durdharṣā rākṣasā bhīma-vikramāḥ | akampanaṃ puraskṛtya sarva-śastra-prakōvidam ||

“فوراً نکل پڑیں وہ ناقابلِ مغلوب راکشس، جو ہیبت ناک شجاعت رکھتے اور جن کا مقابلہ دشوار ہے؛ اکمپَن کو آگے رکھو، کہ وہ ہر طرح کے ہتھیاروں کے فن میں ماہر ہے۔”

एषःthis man
एषः:
कर्ता
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शास्ताruler/discipliner
शास्ता:
कर्ता-सम्बन्धी विशेषण (predicate nominative)
TypeNoun
Rootशास् (धातु) → शास्तृ (प्रातिपदिक)
Formशास्तृ-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
गोप्ताprotector
गोप्ता:
कर्ता-सम्बन्धी विशेषण
TypeNoun
Rootगुप् (धातु) → गोप्तृ (प्रातिपदिक)
Formगोप्तृ-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
नेताleader
नेता:
कर्ता-सम्बन्धी विशेषण
TypeNoun
Rootनी (धातु) → नेतृ (प्रातिपदिक)
Formनेतृ-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
युधिin battle
युधि:
अधिकरण (स्थान)
TypeNoun
Rootयुध् (प्रातिपदिक: युध्/युधि)
Formस्त्रीलिङ्ग (युध्), सप्तमी (7th/locative), एकवचन; अव्ययीभावप्राय प्रयोग (in battle)
सत्तमःthe best/excellent
सत्तमः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसत्तम (प्रातिपदिक; superlative of सत्/सद्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; एषः इति विशेषणम्
भूतिकामःdesiring prosperity/welfare
भूतिकामः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootभूति + काम (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष: भूतेः/भूत्याः कामः (desirous of welfare/prosperity); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; एषः इति विशेषणम्
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
मेmy
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive), एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण)
नित्यम्ever
नित्यम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (पुनरुक्ति-बल)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
समरप्रियःfond of war
समरप्रियः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसमर + प्रिय (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष: समरे प्रियः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; एषः इति विशेषणम्

"Send for Akampana quickly, who is of terrific valour, difficult to encounter and skilled in all sastras."

R
Rāvaṇa
R
Rākṣasa
A
Akampana

FAQs

The verse shows the power of command and organization in war; ethically, it warns that competence and discipline can serve either Dharma or adharma depending on the leader’s intent.

A Rākṣasa leader orders immediate deployment, appointing Akampana—renowned for mastery of weapons—as the leading figure.

Martial competence and strategic leadership are emphasized (though placed in the service of the Rākṣasa cause).