Shloka 26

लङ्काप्राकारारोहणम् / Assault on Lanka’s Ramparts and the Opening Clash

Devanagari script

सुषेणःपश्चिमद्वारंगतस्तारापिताहरिः ।आवृत्यबलवांस्तस्थौषष्टिकोटिभिरावृतः ।।।।

Transliteration

suṣeṇaḥ paścimadvāraṃ gatas tārāpitā hariḥ |

āvṛtya balavāṃs tasthau ṣaṣṭikoṭibhir āvṛtaḥ ||

Translation

سُشین—تارا کے پتا، وہ ہری—مغربی دروازے پر گیا اور اپنی عظیم قوت کے ساتھ اسے محاصرہ کر کے ڈٹ گیا، ساٹھ کروڑ وानروں کے حلقۂ حفاظت میں گھرا ہوا۔

Word by Word

• सुषेणः: Sushena
• सुषेणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुषेण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)

• पश्चिमद्वारम्: the western gate
• पश्चिमद्वारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पश्चिम (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—पश्चिमद्वारम् = पश्चिमं द्वारम् (western gate)

• गतः: having gone
• गतः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (having gone)

• तारापिता: Tara's father
• तारापिता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारा (प्रातिपदिक) + पिता (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तारापिता = तारायाः पिता (father of Tara)

• हरिः: monkey
• हरिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• आवृत्य: having surrounded
• आवृत्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + वृ (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त्वा, अव्ययभाव

• बलवान्: mighty
• बलवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बलवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तस्थौ: stood / remained
• तस्थौ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लिट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• षष्टि: sixty
• षष्टि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षष्टि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: (सर्वलिङ्ग), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक (sixty)

• कोटिभिः: with crores
• कोटिभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• आवृतः: surrounded
• आवृतः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ + वृ (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Context

Sushena, father of Tara, (Vali's wife) the mighty, stood with sixty crores of monkeys at the western gate.

Characters & Entities

• Suṣeṇa
• Tārā
• Laṅkā
• Western gate

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is upheld through loyal alliance and reliable guardianship: Suṣeṇa takes a defined role in a collective effort aimed at restoring moral order.

What is the narrative situation?

The siege lines are completed around Laṅkā’s gates; Suṣeṇa occupies the western approach with a massive force.

Which character virtue is emphasized?

Reliability and steadfast protection (rakṣā-dharma) in wartime.