Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

माल्यवानुपदेशः—रावणक्रोधः तथा लङ्काद्वाररक्षा-व्यवस्था

Malyavan’s Counsel, Ravana’s Anger, and the Fortification of Lanka

यदितावत्समुद्रेतुसेतुर्बद्धोयदृच्छया ।रामेणविस्मयःकोऽत्रयेवमेभयमागतम् ।।।।

yadi tāvat samudre tu setur baddho yadṛcchayā |

rāmeṇa vismayaḥ ko 'tra yena me bhayam āgatam ||

اگر رام نے محض اتفاق سے سمندر پر پل باندھ بھی لیا ہو تو اس میں تعجب ہی کیا ہے کہ اسی سے تم پر خوف طاری ہو گیا؟

यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध/condition)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-अव्यय (conditional particle: if)
तावत्so much/only this much
तावत्:
Parimāṇa (परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-अव्यय (so much/that much)
समुद्रेin the ocean
समुद्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोध-अव्यय
सेतुःbridge
सेतुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
बद्धःbuilt/bound
बद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सेतुः इति विशेषणम्
यदृच्छयाby chance
यदृच्छया:
Hetu/Upāya (हेतु/उपाय)
TypeNoun
Rootयदृच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; ‘by chance’ (adverbial use)
रामेणby Rama
रामेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
विस्मयःwonder
विस्मयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कःwhat?
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्न-सर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (locative adverb: here)
येनby which
येन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; ‘by which/whereby’
मेto me/of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-एकवचन (Genitive)
भयम्fear
भयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; अत्र प्रथमा (subject of āgatam)
आगतम्has come/has arisen
आगतम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भयम् इति विशेषणम्

"Rama having crossed the sea with his Vanara army will not go back with life. It is true."

R
Rāma
O
Ocean (Samudra)
B
Bridge (Setu)
R
Rāvaṇa

FAQs

The verse shows how ego can deny evident truth; dharma requires clear-sighted acceptance of reality (satya) rather than dismissing it as “chance.”

Rāvaṇa downplays Rāma’s achievement of building the sea-bridge and rebukes the fear it causes among his side.

Negatively, it highlights arrogance and denial; positively, it points to the virtue of prudence—recognizing genuine threats and responding wisely.