Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

माल्यवानुपदेशः

Malyavan’s Counsel, Portents in Laṅkā, and the Proposal of Alliance

तेषांप्रभावोदुर्धर्षःप्रदीप्तइवपावकः ।।।।तपसाभावितात्मानोधर्मस्यानुग्रहेरताः ।मुख्यर्यज्ञैर्यजन्त्येतेनित्यंतैस्सैर्द्विजातयः ।।।।जुह्वत्यनगींश्चविधिवद्वेदांश्चोच्चैरधीयते ।अभिभूयचरक्षांसिब्रह्मघोषानुदैरयन् ।।।।दिशोऽपिविद्रुतास्सर्वेस्तनयित्नुरिवोष्णगे ।

teṣāṁ prabhāvo durdharṣaḥ pradīpta iva pāvakaḥ | tapasā bhāvitātmāno dharmasyānugrahe ratāḥ | mukhyair yajñair yajanty ete nityaṁ tais tais dvijātayaḥ | juhvati anagnīṁś ca vidhivad vedāṁś coccair adhīyate | abhibhūya ca rakṣāṁsi brahma-ghoṣān udairayan | diśo 'pi vidrutāḥ sarve stanayitnur ivoṣṇage |

اُن کا اثر ناقابلِ مقابلہ ہے، بھڑکتے ہوئے شعلۂ آتش کی مانند۔ تپسیا سے سنوارے ہوئے دل والے، دھرم کے سہارا دینے میں مشغول، یہ دْوِجاتی برہمن ہمیشہ بڑے بڑے یَجْن کرتے ہیں؛ آگ میں شاستر کے مطابق آہوتیاں ڈالتے ہیں اور بلند آواز سے ویدوں کا پاٹھ کرتے ہیں۔ رाक्षسوں کو مغلوب کر کے وہ برہمن منتر دھونی بلند کرتے ہیں؛ اور رाक्षس ہر سمت یوں بھاگ جاتے ہیں جیسے گرمیوں کی تپش میں بادل بکھر جائیں۔

तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
प्रभावःpower
प्रभावः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
दुर्धर्षःhard to overcome
दुर्धर्षः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदुर्धर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying प्रभावः)
प्रदीप्तःblazing
प्रदीप्तः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रदीप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दीप्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकृदन्त (PPP)
इवlike/as
इव:
उपमान-सम्बन्ध (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक अव्यय (comparative particle)
पावकःfire
पावकः:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तपसाby austerity
तपसा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
भावितात्मानःwhose selves are purified/strengthened
भावितात्मानः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootभावित-आत्मन् (प्रातिपदिक; √भू causative? + आत्मन्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; भूतकृदन्त (PPP) used adjectivally
धर्मस्यof dharma/virtue
धर्मस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
अनुग्रहेin favor/support
अनुग्रहे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Domain)
TypeNoun
Rootअनुग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
रताःdevoted/engaged
रताः:
कर्ता-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootरत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √रम्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; भूतकृदन्त (PPP)
मुख्यैःprincipal/chief
मुख्यैः:
करण-विशेषण (Qualifier of instrument)
TypeAdjective
Rootमुख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
यज्ञैःwith sacrifices
यज्ञैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
यजन्तिthey sacrifice/worship
यजन्ति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
एतेthese
एते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
नित्यम्always
नित्यम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-रूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative)
तैःby those
तैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
तैःby each of those
तैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; पुनरुक्ति (distributive)
द्विजातयःtwice-born (Brahmins)
द्विजातयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootद्वि-जाति (प्रातिपदिक; द्वि + जाति)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
जुह्वतिthey offer (oblations)
जुह्वति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootहु (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम् (Vedic/epic variant for juhvati)
अनगीम्oblations (offering)
अनगीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअनगी (प्रातिपदिक; feminine)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
विधिवत्according to rule
विधिवत्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविधि-वत् (अव्यय; विधि + वत्)
Formक्रियाविशेषण (adverb), अव्यय
वेदान्the Vedas
वेदान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
उच्चैःaloud
उच्चैः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
अधीयते(one) studies/recites
अधीयते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअधि-इ (धातु; √इ with अधि)
Formलट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; सामूहिक-कर्तृ (collective subject)
अभिभूयhaving overcome
अभिभूय:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootअभि-भू (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
रक्षांसिrakshasas/demons
रक्षांसि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
ब्रह्मघोषान्Vedic chants/sacred sounds
ब्रह्मघोषान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootब्रह्म-घोष (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + घोष)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
उदैरयन्uttering/raising
उदैरयन्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Rootउद्-ईरय् (धातु; causative of √ईर)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; परस्मैपदीय-कर्तरि
दिशःthe directions
दिशः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
अपिeven/also
अपि:
सम्बन्ध-बोधक (Emphasis/also)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
विद्रुताःfled/scattered
विद्रुताः:
कर्ता-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootविद्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √द्रु)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; भूतकृदन्त (PPP) (agreeing with दिशः)
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (agreeing with implied beings)
स्तनयित्नुःthunder-cloud
स्तनयित्नुः:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootस्तनयित्नु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
इवlike
इव:
उपमान-सम्बन्ध (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक अव्यय
उष्णगेin the hot season
उष्णगे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location-time)
TypeNoun
Rootउष्णग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

"Their power is difficult to overcome as they are pure souls and blazing like fire by their austerity. They follow virtues faithfully intending to acquire merit like brahmanas. They are standing firmly curbing their senses doing sacrifices offering oblations into sacrificial fires following tradition. Having subdued the Rakshasas, they are continuing to recite Vedas and on hearing Vedas the Rakshasas are running away in different directions like the rain cloud is scattered in the hot season."

V
Vibhīṣaṇa
R
Rāvaṇa
Ṛṣis
D
Dvijātis (twice-born)
V
Vedas
Y
Yajña (sacrifice)
R
Rākṣasas

FAQs

Dharma is upheld through tapas, yajña, and Vedic discipline; spiritual integrity creates a protective moral force that drives away adharma (here symbolized by rākṣasas).

The speaker explains why seers and brahmins are formidable: their regulated rites and Vedic recitation generate power that defeats and disperses rākṣasas.

Śraddhā and niyama (faith and disciplined practice)—the steadfast, rule-governed life that sustains dharma and repels violence.