Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

सरमा-सीता संवादः

Saramā Consoles Sītā; Preparations in Laṅkā

उक्तायद्रावणेनत्वंप्रत्युक्तश्चस्वयंत्वया ।सखीस्नेहेनतभदीरुमयासर्वंप्रतिश्रुतम् ।।।।लीनयागहनेशून्येभयमुत्सृज्यरावणात् ।तवहेतोर्विशालाक्षी नहिमेजीवितंप्रियम् ।।।।

uktā yad rāvaṇena tvaṃ pratyuktaś ca svayaṃ tvayā |

sakhī snehena tat bhīru mayā sarvaṃ pratiśrutam ||

“راون نے تم سے جو کچھ کہا، اور تم نے خود جو جواب دیا—اے ڈرپوک—سہیلی کے س्नेہ سے میں نے وہ سب کچھ سن لیا ہے۔”

uktāspoken
uktā:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvac (वच् धातु) + kta (क्त)
FormPast participle (क्त), Feminine, Nominative (1), Singular; implied 'vāk'/'kathā' or 'sā (kathā)' understood
yatwhat (which)
yat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormRelative pronoun, Neuter, Accusative (2), Singular; correlates with tat/sarvam
rāvaṇenaby Ravana
rāvaṇena:
Kartr̥ (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3), Singular
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Nominative (1), Singular
pratyuktaḥreplied
pratyuktaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprati-√vac (वच् धातु) + kta (क्त)
FormPast participle (क्त), Masculine, Nominative (1), Singular; agrees with tvam
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya, Conjunction (समुच्चयबोधक)
svayamyourself
svayam:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
FormAvyaya, Adverb (क्रियाविशेषण)
tvayāby you
tvayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Instrumental (3), Singular
sakhī-snehenaout of friendly affection
sakhī-snehena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsakhī (प्रातिपदिक) + sneha (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: sakhyāḥ snehaḥ; Masculine, Instrumental (3), Singular
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Neuter, Accusative (2), Singular; correlates with yat
bhadīruO timid one
bhadīru:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhīru (प्रातिपदिक) with bha- intensifier (भद्/भद्र-प्राय)
FormFeminine, Vocative (8), Singular; address to Sita
mayāby me
mayā:
Kartr̥ (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Instrumental (3), Singular
sarvameverything
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2), Singular; object of pratiśrutam
pratiśrutamwas heard/understood
pratiśrutam:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√śru (श्रु धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Accusative (2), Singular; used as verbal predicate: 'was heard/understood'
līnayāwhile hidden
līnayā:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootlīna (लीन, प्रातिपदिक/क्त)
FormPast participle (क्त) from √lī (ली धातु) 'to hide/adhere'; Feminine, Instrumental (3), Singular; qualifies implied 'mayā' (I, being hidden)
gahanein a thicket/hidden place
gahane:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgahana (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7/सप्तमी), Singular
śūnyedeserted
śūnye:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootśūnya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7), Singular; qualifies gahane
bhayamfear
bhayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2), Singular; object of utsṛjya
utsṛjyahaving cast off
utsṛjya:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootud-√sṛj (सृज् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), Avyaya usage
rāvaṇātfrom Ravana
rāvaṇāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative (5), Singular
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Genitive (6), Singular
hetoḥfor the sake (of)
hetoḥ:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Roothetu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6) (also Ablative possible by form), Singular; idiom: 'for the sake of'
viśālākṣiO large-eyed one
viśālākṣi:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootviśāla (प्रातिपदिक) + akṣi (प्रातिपदिक)
FormBahuvrīhi: viśāle akṣiṇī yasyāḥ; Feminine, Vocative (8), Singular
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormAvyaya, Negation particle (निषेध निपात)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya, Emphatic particle (निपात)
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Genitive (6) (also Dative possible by form), Singular
jīvitamlife
jīvitam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjīvita (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1), Singular; subject complement with priyam
priyamdear
priyam:
Pradhāna-viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpriya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1), Singular; predicate adjective with jīvitam (na ... priyam)

"God like Lady! Beholding the face of Sri Rama whose face is like a just risen full moon, you will cast off tears of sorrow just as a female snake sets its slough free."

S
Saramā
S
Sītā
R
Rāvaṇa

FAQs

Dharma is loyalty aligned with truth: Saramā uses truthful knowledge (what she heard) to protect and reassure Sītā, not to exploit her.

Saramā tells Sītā she has secretly heard the exchange between Sītā and Rāvaṇa, implying she understands the danger and Sītā’s steadfastness.

Faithful friendship and moral courage—Saramā positions herself as a trustworthy ally inside the enemy’s domain.