Shloka 30

सरमा-सीता संवादः

Saramā Consoles Sītā; Preparations in Laṅkā

Devanagari script

श्रीस्त्वांभजतिशोकघ्नीरक्षसांभयमागतम् ।रामःकमलपत्राक्षोदैत्यानामिववासवः ।।।।निर्जित्यजितक्रोधस्त्वामचिन्तपराक्रमः ।रावणंसमरेहत्वाभर्तात्वाऽधिगमिष्यति ।।।।

Transliteration

śrīs tvāṃ bhajati śokaghnī rakṣasāṃ bhayam āgatam |

rāmaḥ kamalapatrākṣo daityānām iva vāsavaḥ |

nirjitya jitakrodhas tvām acintaparākramaḥ |

rāvaṇaṃ samare hatvā bhartā tvām adhigamiṣyati ||

Translation

اے دیوی! غم کو مٹانے والی شری (سعادت) تمہیں نصیب ہوگی، اور رाक्षسوں پر خوف طاری ہوگا۔ کمَل پتر جیسے نینوں والے رام—جیسے دَیتیوں کے مقابل واسَوَ (اِندر)—اپنے غضب کو زیر کر کے، ناقابلِ تصور پرाकرم کے ساتھ، میدانِ جنگ میں راون کو قتل کر کے تمہیں واپس پائیں گے؛ تمہارے پتی تمہیں پھر سے حاصل کر لیں گے۔

Word by Word

• विक्रमिष्यति: will display valor
• विक्रमिष्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-क्रम् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• रक्षस्सु: among the Rakshasas
• रक्षस्सु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन

• भर्ता: husband
• भर्ता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• ते: your
• ते: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; enclitic pronoun

• सहलक्ष्मणः: accompanied by Lakshmana
• सहलक्ष्मणः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सह-लक्ष्मण (प्रातिपदिक; सह + लक्ष्मण)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (with Lakshmana)

• यथा: just as
• यथा: Upamana (उपमान)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमानवाचक (comparative particle)

• शत्रुषु: among enemies
• शत्रुषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन

• शत्रुघ्नः: Shatrughna
• शत्रुघ्नः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शत्रुघ्न (प्रातिपदिक; शत्रु + घ्न)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)

• विष्णुना: with Vishnu
• विष्णुना: Sahakari (सहकारी)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह), एकवचन

• सह: together with
• सह: Sahartha (सहार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; सह-अर्थक

• वासवः: Vasava (Indra)
• वासवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वासव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (Indra)

Context

"Your fire of anger will be gone. Your husband, the lotus-petal eyed Rama whose prowess is inconceivable like that of Indra who vanquished Daityas will come and kill Ravana and win you back."

Characters & Entities

• Sītā
• Rāma
• Rāvaṇa
• Vāsava (Indra)
• Dāityas
• Rākṣasas

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Righteous power is disciplined power: Rāma’s mastery over anger aligns force with Dharma, making victory a restoration of justice rather than mere conquest.

What is the narrative situation?

Sītā is reassured that Rāma will defeat Rāvaṇa and bring her back; the speaker frames this as inevitable moral victory.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s self-control (jitakrodha) and righteous valor (parākrama) used for protection and restoration of truth.