Shloka 19

आदित्यहृदयम्

Aditya Hridayam Upadeśa — Agastya’s Instruction to Rāma

Devanagari script

ब्रह्मेशानाच्युतेशायसूर्यायादित्यवर्चसे ।भास्वतेसर्वभक्षायरौद्रायवपुषेनमः ।।6.107.19।।

Transliteration

brahmeśānācyuteśāya sūryāyādityavarcase |

bhāsvate sarvabhakṣāya raudrāya vapuṣe namaḥ ||6.107.19||

Translation

اس پروردگار کو سلام جو برہما، ایشان (شیو) اور اچیوت (وشنو) کا بھی مالک ہے؛ اس سورج کو سلام جس کی تاب آدتیہ جیسی ہے؛ اس درخشاں، سب کو بھسم کرنے والے کو سلام جس کا روپ رودر کی مانند ہیبت ناک ہے۔

Word by Word

• ब्रह्मेशानाच्युतेशाय: to the Lord of Brahmā, Īśāna and Acyuta
• ब्रह्मेशानाच्युतेशाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + ईशान + अच्युत + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: (ब्रह्मणः ईशानस्य अच्युतस्य च ईशः)

• सूर्याय: to the Sun
• सूर्याय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• आदित्यवर्चसे: to the solar radiance
• आदित्यवर्चसे: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: आदित्य + वर्चस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (वर्चस्), चतुर्थी, एकवचन; तत्पुरुषः (आदित्यस्य वर्चः)

• भास्वते: to the shining one
• भास्वते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: भास्वत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• सर्वभक्षाय: to the devourer of all
• सर्वभक्षाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सर्व + भक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वस्य भक्षः/भक्षकः)

• रौद्राय: to the fierce (Rudra-like)
• रौद्राय: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रौद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; विशेषणम् (to the fierce/raudian)

• वपुषे: to the form/body
• वपुषे: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: वपुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; सम्प्रदान

• नमः: salutation
• नमः: Karma (कर्म)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपातः

Context

"Namskar to you, the ruler of Brahma, Siva and Vishnu, to you the Sun god, the spiritual dwelling light in solar orbit, the consumer of all appearing in the form of Rudra.

Characters & Entities

• Agastya
• Rāma
• Sūrya/Āditya
• Brahmā
• Rudra

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is alignment with the supreme, integrating diverse divine functions under one righteous source—encouraging unity of purpose and reverence for cosmic governance.

What is the narrative situation?

Within the Āditya-hṛdaya stotra, Agastya praises Sūrya as the supreme power to strengthen Rāma before confronting Rāvaṇa.

Which character virtue is emphasized?

Right understanding (viveka) paired with devotion—seeing beyond fear to the larger moral and cosmic framework.