Shloka 28

सीताया यशोधर्मविचारः

Sita’s Counsel on Honor, Rescue-Strategy, and Hanuman’s Reassurance

Devanagari script

निवृत्तवनवासं च त्वया सार्धमरिन्दमम्।अभिषिक्तमयोध्यायां क्षिप्रं द्रक्ष्यसि राघवम्।।।।

Transliteration

nivṛttavanavāsaṁ ca tvayā sārdham arindamam |

abhiṣiktam ayodhyāyāṁ kṣipraṁ drakṣyasi rāghavam ||

Translation

عنقریب تم رाघو کو دیکھو گی—دشمنوں کو زیر کرنے والے—جو بن باس سے لوٹ آیا ہے اور ایودھیا میں راج تلک پا چکا ہے، اور تم اس کے پہلو میں ہو گی۔

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/अनन्तरार्थक (then/thereupon)

• मया: by me
• मया: Kartr-karana (कर्तृकरण/agent-instrument)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन; तृतीया (instrumental)

• वाग्भिः: with words
• वाग्भिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया (instrumental)

• अदीनभाषिणा: by (me) speaking without dejection; reassuring
• अदीनभाषिणा: Kartr-karana (कर्तृकरण)
• Type: Adjective
• Root: अ + दीन + भाषिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष/कर्मधारयभाव (अदीनः भाषी); पुल्लिङ्ग; एकवचन; तृतीया; विशेषण (qualifying 'मया')

• शिवाभिः: auspicious
• शिवाभिः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया; विशेषण (qualifying 'वाग्भिः')

• इष्टाभिः: pleasing; welcome
• इष्टाभिः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: इष्ट (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया; विशेषण (dear/pleasing)

• अभिप्रसादिता: comforted; made serene
• अभिप्रसादिता: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अभि + प्र + सद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; कर्मणि (she having been gladdened/propitiated)

• जगाम: went; attained
• जगाम: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• शान्तिम्: peace; calm
• शान्तिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन; षष्ठी (genitive)

• मैथिलात्मजा: the daughter of Mithila (Sita)
• मैथिलात्मजा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मैथिल + आत्मजा (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (मैथिलस्य आत्मजा); स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा

• तव: your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन; षष्ठी (genitive)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also/even)

• शोकेन: with grief
• शोकेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: शोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचन; तृतीया (instrumental)

• तदा: then
• तदा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (then/at that time)

• अभिपीडिता: afflicted; oppressed
• अभिपीडिता: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अभि + पीड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; विशेषण (qualifying 'मैथिलात्मजा')

Context

'O brave vanaras! I have great doubts about your assistants the vanaras and bears, crossing the ocean.

Characters & Entities

• Rāma (Rāghava)
• Sītā
• Ayodhyā
• forest exile (vanavāsa)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma culminates in restoration of rightful order: exile ends, truth is vindicated, and legitimate kingship (rājadharma) is re-established.

What is the narrative situation?

A hopeful vision is voiced: Sītā’s reunion with Rāma and Rāma’s coronation after completing exile.

Which character virtue is emphasized?

Faith in dharma’s eventual triumph—steadfast hope anchored in righteousness rather than mere wish.