Shloka 29

सीताया यशोधर्मविचारः

Sita’s Counsel on Honor, Rescue-Strategy, and Hanuman’s Reassurance

Devanagari script

ततो मया वाग्भिरदीनभाषिणा शिवाभिरिष्टाभिरभिप्रसादिता।जगाम शान्तिं मम मैथिलात्मजा तवापि शोकेन तदाभिपीडिता।।।।

Transliteration

tato mayā vāgbhir adīnabhāṣiṇā śivābhir iṣṭābhir abhiprasāditā |

jagāma śāntiṁ mama maithilātmajā tavāpi śokena tadābhipīḍitā ||

Translation

تب میں نے اپنے کلمات سے—نرم لہجے والے، مبارک اور دل کو بھانے والے—میتھلا کی دختر کو تسلی دی؛ وہ بھی تمہارے غم سے اسی وقت دبی ہوئی تھی، اور اسے سکون نصیب ہوا۔

Word by Word

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकाल (having heard)

• हनुमतः: of Hanuman
• हनुमतः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हनुमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचन; षष्ठी (genitive)

• वाक्यम्: speech; words
• वाक्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया

• यथावत्: properly
• यथावत्: Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb: properly/as it should be)

• अभिभाषितम्: spoken; addressed
• अभिभाषितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अभि + भाष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; विशेषण (qualifying 'वाक्यम्')

• रामः: Rama
• रामः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचन; प्रथमा

• प्रीतिसमायुक्तः: filled with joy
• प्रीतिसमायुक्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रीति + समा + युक्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (प्रीत्या समायुक्तः); पुल्लिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; विशेषण (qualifying 'रामः')

• वाक्यम्: words
• वाक्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया

• उत्तरम्: in reply; answering
• उत्तरम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; विशेषण (qualifying 'वाक्यम्')

• अब्रवीत्: said; spoke
• अब्रवीत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (imperfect/past); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

Context

'How will the vanaras and bears cross this great, impassable ocean? How will the princes Rama and Lakshmna be able to cross it?

Characters & Entities

• Hanumān
• Sītā (Maithilātmajā)
• Rāma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes satya spoken with kindness: truthful news delivered through gentle, auspicious speech becomes a healing act rather than mere information.

What is the narrative situation?

Hanumān reports that after he spoke reassuringly, Sītā—grieving for Rāma too—became calm and composed.

Which character virtue is emphasized?

Hanumān’s compassionate communication (hitavākya) and Sītā’s regained steadiness.