HomeRamayanaSundara KandaSarga 1Shloka 191
Previous Verse
Next Verse

Shloka 191

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

घनराजीव गर्जन्ती वानरं समभिद्रवत्।।5.1.190।।स ददर्श ततस्तस्या विवृतं सुमहन्मुखम्।कायमात्रं च मेधावी मर्माणि च महाकपिः।।5.1.191।।

ghanarājīva garjantī vānaraṃ samabhidravat || 5.1.190 ||

sa dadarśa tatas tasyā vivṛtaṃ sumahanmukham |

kāyamātraṃ ca medhāvī marmāṇi ca mahākapiḥ || 5.1.191 ||

گھنے گرجتے بادلوں کی مانند دہاڑتی ہوئی سِمْہِکا وानر پر چڑھ دوڑی۔ تب دانا مہاکپی نے اس کا بے حد بڑا کھلا ہوا منہ دیکھا اور اس کے حیاتی مَرْمَ مقامات کو بھی پہچان لیا۔

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
विवृतम्opened
विवृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवि + वृ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
सुमहत्-मुखम्very huge mouth
सुमहत्-मुखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + महत् (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (विशेषण-विशेष्यभावः)
काय-मात्रम्only the body (mere body)
काय-मात्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (परिमाण/अवधारणार्थः)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
मेधावीintelligent
मेधावी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमेधाविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
मर्माणिvital parts
मर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
महाकपिःthe great monkey (Hanuman)
महाकपिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + कपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय

Roaring like a heavy mass of clouds, Simhika chased Hanuman. Intelligent Hanuman observed her enormous mouth and noticed her vital parts.

H
Hanumān
S
Siṃhikā

FAQs

Right action begins with right seeing: discernment (viveka) supports dharmic success, especially under sudden threat.

A combined/duplicated transmission reiterates Siṃhikā’s charge and Hanumān’s rapid assessment of how to defeat her.

Alertness and tactical wisdom—calm analysis in the midst of danger.