Ramayana — Bala Kanda, Sarga 29, Shloka 13

सिद्धाश्रम-प्रसङ्गः

Siddhashrama and the Vāmana Narrative

Devanagari script

शरीरे तव पश्यामि जगत्सर्वमिदं प्रभो।त्वमनादिरनिर्देश्यस्त्वामहं शरणं गत:।।1.29.13।।

Transliteration

śarīre tava paśyāmi jagat sarvam idaṃ prabho | tvam anādir anirdeśyas tvām ahaṃ śaraṇaṃ gataḥ || 1.29.13 ||

Translation

اے پرَبھو! میں آپ کے جسم میں یہ سارا جگت دیکھتا ہوں۔ آپ بے آغاز اور ناقابلِ بیان ہیں؛ میں آپ ہی کی شरण میں آیا ہوں۔

Word by Word

• शरीरे: in (your) body
• शरीरे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शरीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम

• पश्यामि: I see
• पश्यामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकारः, उत्तमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• जगत्: the world/universe
• जगत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• सर्वम्: entire
• सर्वम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (जगत्)

• इदम्: this
• इदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम; जगत् इत्यस्य विशेषणवत्

• प्रभो: O Lord
• प्रभो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• अनादिः: beginningless
• अनादिः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनादि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (त्वम्)

• अनिर्देश्यः: indescribable
• अनिर्देश्यः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनिर्देश्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (त्वम्)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Gati-Karma (गति-कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; गत्यर्थक-क्रियायोगे (शरणं गच्छ/गतो)

• गतः: have gone/approached
• गतः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अहम् इत्यस्य विशेषणम् (I have gone)

Context

Addressing Kasyapa whose sins had been washed clean, Lord Visnu pleased (with his penance) said: "Be prosperous you are dear to me. Worthy of a boon. Ask."

Characters & Entities

• Kāśyapa
• Viṣṇu

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma culminates in humility and refuge in the highest truth: recognizing one’s limits and surrendering to the beginningless reality that upholds all beings.

What is the narrative situation?

Kāśyapa describes a cosmic vision of Viṣṇu and formally declares śaraṇāgati (taking refuge).

Which character virtue is emphasized?

Humility and truth-oriented devotion: the willingness to accept the indescribable greatness of the divine and seek protection in it.