Shloka 68

तत् क्षीरं राजपुत्राय गुहः क्षिप्रमुपाहरत्।।2.52.68।।लक्ष्मणस्यात्मनश्चैव रामस्तेनाकरोज्जटाः।

tat kṣīraṃ rāja-putrāya guhaḥ kṣipram upāharat ||2.52.68||

lakṣmaṇasyātmanaś caiva rāmas tenākaroj jaṭāḥ |

گُہَ نے راجکمار کے لیے وہ دودھیا رس فوراً لا کر پیش کیا؛ اسی سے رام نے اپنے اور لکشمن کے لیے جٹائیں بنا لیں۔

तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; determiner of क्षीरम्
क्षीरम्milk/latex
क्षीरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राजपुत्रायfor the prince
राजपुत्राय:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootराज + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (Dative), एकवचन; 'for the prince'
गुहःGuha
गुहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम् (अव्यय)
Formअव्यय, शीघ्रार्थक (adverb of manner/time)
उपाहरत्brought
उपाहरत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-आ-हृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
लक्ष्मणस्यof Lakshmana
लक्ष्मणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेनwith that
तेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental), एकवचन
अकरोत्made
अकरोत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
जटाःmatted locks
जटाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजटा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

Guha fetched the latex quickly and gave it to the prince (Rama) and with that Rama matted his own hair and Lakshmana's.

G
Guha
R
Rama
L
Lakshmana

FAQs

Dharma appears as cooperative righteousness: Guha serves without hesitation, and Rama adopts the external discipline that matches his pledged life of exile.

Guha procures banyan latex; Rama uses it to mat his own hair and Lakshmana’s, formally marking their transition into forest-life.

Guha’s devoted service and Rama’s resolve to live consistently with his commitment.