Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

The Greatness of Hari’s Janmāṣṭamī (Jayantī) Vow

उमया रक्षया सार्द्धं शंखचक्रगदाधरः । उद्दिश्य मथुरां चक्रे प्रयाणं कमलासनः

umayā rakṣayā sārddhaṃ śaṃkhacakragadādharaḥ | uddiśya mathurāṃ cakre prayāṇaṃ kamalāsanaḥ

اُما کو محافظہ ساتھ لے کر، شنکھ چکر گدا دھاری پرمیشور متھرا کی طرف روانہ ہوئے؛ اور کمل آسن (برہما) نے بھی اسی مقصد کو سامنے رکھ کر سفر اختیار کیا۔

umayāwith Umā
umayā:
Sahakārī / Sahārtha (सह-सम्बन्ध; companion)
TypeNoun
Rootumā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन)
rakṣayāwith protection/guard
rakṣayā:
Sahakārī / Sahārtha (सह-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrakṣā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन)
sārddhamtogether with
sārddham:
Sahārtha marker (सह-अर्थ)
TypeIndeclinable
Rootsārddham (अव्यय)
FormIndeclinable adverb/preposition (सहार्थक अव्यय) meaning ‘together with’
śaṃkha-cakra-gadā-dharaḥthe bearer of conch, discus, and mace
śaṃkha-cakra-gadā-dharaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśaṃkha (प्रातिपदिक) + cakra (प्रातिपदिक) + gadā (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (शंखं चक्रं गदां च धरति इति)
uddiśyaaiming toward/intending
uddiśya:
Prayojana/Direction (प्रयोजन/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootud-√diś (दिश्-धातु)
FormAbsolutive/gerund (क्त्वान्त अव्यय) with sense ‘having aimed/with intention toward’
mathurāmMathurā
mathurām:
Karma/Goal (कर्म/गति-लक्ष्य) with uddiśya
TypeNoun
Rootmathurā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
cakremade/undertook
cakre:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ-धातु)
FormLiṭ (लिट्, perfect), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); ātmanepada
prayāṇamjourney/departure
prayāṇam:
Karma (कर्म) of cakre
TypeNoun
Rootprayāṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
kamalāsanaḥthe lotus-seated one
kamalāsanaḥ:
Karta (कर्ता) in apposition to śaṃkhacakragadādharaḥ
TypeNoun
Rootkamala (प्रातिपदिक) + āsana (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (कमले आसनं यस्य)

Narrator (contextual voice within the Purāṇic narration; specific dialogue-pair not explicit in this single verse)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: adbhuta

Type: city

Sandhi Resolution Notes: śaṃkhacakragadādharaḥ → śaṃkha-cakra-gadā-dharaḥ (compound segmentation).

U
Umā
V
Viṣṇu (Śaṅkhacakragadādhara)
B
Brahmā (Kamalāsana)
M
Mathurā

FAQs

It treats Mathurā as a deliberate sacred destination, implying its prominence in Vaiṣṇava sacred geography and pilgrimage-oriented narrative.

It is a standard epithet of Viṣṇu, identifying him by his emblems: conch (śaṅkha), discus (cakra), and mace (gadā).

The verse models purposeful movement toward a holy goal (Mathurā) under divine protection, suggesting that sacred intention and guidance are central to religious journeying.