Shloka 134

Description of the Pilgrimage to the Sacred Tīrthas

Kurukṣetra-yātrā-krama

Devanagari script

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं त्वयानघे । कुरुक्षेत्रस्य माहात्म्यं सर्वपापनिकृंतनम् ॥ १३४ ॥

Transliteration

etatte sarvamākhyātaṃ yatpṛṣṭo'haṃ tvayānaghe | kurukṣetrasya māhātmyaṃ sarvapāpanikṛṃtanam || 134 ||

Translation

اے بےگناہ، جو کچھ تم نے مجھ سے پوچھا تھا وہ سب میں نے بیان کر دیا۔ یہ کُروکشیتر کی ماہاتمیا ہے جو تمام پاپوں کو کاٹ دیتی ہے۔

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (object of ‘आख्यातम्’ as said/declared)

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive) एकवचन (your) / चतुर्थी (Dative) एकवचन (to you); अत्र चतुर्थी (to you)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आख्यातम्: has been explained/told
• आख्यातम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + ख्या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः ‘has been told’

• यत्: which
• यत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सम्बन्धबोधक-अव्यय (relative particle ‘which/that’)

• पृष्टः: (having been) asked
• पृष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्रच्छ् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त, ‘asked’ (agreeing with अहम्)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन (pronoun)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, एकवचन (instrumental ‘by you’)

• अनघे: O sinless one
• अनघे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (न अघः यस्य)

• कुरुक्षेत्रस्य: of Kurukṣetra
• कुरुक्षेत्रस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (कुरूणां क्षेत्रम्)

• माहात्म्यम्: greatness/glory
• माहात्म्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सर्वपापनिकृंतनम्: destroying all sins
• सर्वपापनिकृंतनम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + निकृंतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वेषां पापानां निकृंतनम् = cutter-off of all sins), विशेषणम् (माहात्म्यम्)

Speaker

Sanatkumara

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Kurukshetra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It serves as the concluding assurance that the Kurukṣetra-māhātmya has been fully taught and that remembrance/hearing of Kurukṣetra’s sacred glory is presented as a means of pāpa-kṣaya (destruction of sin).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While it is not a direct bhakti instruction, it supports devotional practice through śravaṇa (hearing) and śraddhā in a holy kṣetra—treating the tirtha’s māhātmya as spiritually transformative and sin-cleansing.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught in this verse; it instead reflects Purāṇic tirtha-vidhi orientation—valuing kṣetra-māhātmya, pilgrimage discipline, and dharmic merit (puṇya).