The Greatness of Kāśī (Avimukta): Pilgrimage Calendar, Yātrā-Dharma, and the Network of Śiva-Liṅgas
संस्थिता त्रिस्रोतिका च अविमुक्तेति पुण्यदा । मत्स्योदरी तु ॐकारे पुण्यदा सर्वदैव हि ॥ ३१ ॥
saṃsthitā trisrotikā ca avimukteti puṇyadā | matsyodarī tu oṃkāre puṇyadā sarvadaiva hi || 31 ||
یہ مقدّس دھارا ‘سنسْتھِتا’، ‘ترِسروتِکا’ اور ‘اوِمُکتَا’ کہلاتی ہے—سب پُنْیہ دینے والی ہیں۔ اور ‘اومکار’ تیرتھ میں یہ ‘متسیودری’ کے نام سے ہمیشہ پُنْیہ عطا کرتی ہے۔
Narada (in dialogue tradition with Sanatkumara, narrating/receiving tirtha-mahatmya)
Vrata: none
Primary Rasa: adbhuta (wonder)
Secondary Rasa: bhakti (devotion)
It teaches that a single sacred tirtha can be known by multiple traditional names, and that remembering/approaching it through these recognized designations is itself merit-giving (puṇyadā), especially in renowned kṣetras like Avimukta and Oṃkāra.
By emphasizing holy names and holy places connected with divine presence (Avimukta, Oṃkāra), it supports bhakti through nāma-smaraṇa and tīrtha-yātrā—devotional remembrance, pilgrimage, and reverent approach as continual sources of spiritual uplift.
It primarily reflects Nirukta/etymological tradition and Purāṇic anukrama-style naming: preserving authoritative place-names (saṃjñā) used in ritual contexts such as tīrtha-snān, saṅkalpa, and pilgrimage recitations.