Shloka 63

Description of the Rules for Charitable Gifts and Related Rites

Gaṅgā-māhātmya

Devanagari script

अणिमादिगुणैर्युक्ते योगिनां जायते कुले । अक्षयायां तु यो देवि स्वर्णं षोडशमासिकम् ॥ ६३ ॥

Transliteration

aṇimādiguṇairyukte yogināṃ jāyate kule | akṣayāyāṃ tu yo devi svarṇaṃ ṣoḍaśamāsikam || 63 ||

Translation

اے دیوی، اَکشَیا تِرتِیا کے دن جو سولہ ماشہ وزن کا سونا دان کرتا ہے، وہ اَṇِما وغیرہ سِدھیوں سے یُکت یوگیوں کے کُلے میں جنم پاتا ہے۔

Word by Word

• अणिमादि-गुणैः: with the qualities beginning with aṇimā
• अणिमादि-गुणैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अणिमा + आदि + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/साधन), बहुवचन; समासः—अणिमा-आदि (अव्ययीभाव/तत्पुरुष-प्रायः) + गुण (षष्ठी-तत्पुरुष: अणिमादीनां गुणाः)

• युक्ते: endowed/possessed
• युक्ते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (कृदन्त; √युज् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘कुले’ इत्यस्य विशेषणम्

• योगिनाम्: of yogins
• योगिनाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (genitive plural)

• जायते: is born/arises
• जायते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• कुले: in a family/lineage
• कुले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative singular)

• अक्षयायाम्: on Akṣayā (tithi/day)
• अक्षयायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अक्षया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (तिथिवाचक-नाम)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (contrast/emphasis particle)

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (vocative)

• स्वर्णम्: gold
• स्वर्णम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (accusative singular)

• षोडश-मासिकम्: of sixteen months’ (measure/period)
• षोडश-मासिकम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षोडश + मासिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘स्वर्णम्’ इत्यस्य विशेषणम्; द्विगु-समासः (षोडश मासाः यस्य तत्)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada, addressing 'Devi' within the narration)

Vrata Kalpa

Vrata: Akṣayā-tṛtīyā (Akṣayā)

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Devi
• Akshaya (Akshaya Tritiya)
• Yogins
• Anima (siddhi)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that dāna (charitable gifting), specifically suvarṇa-dāna on Akṣayā, yields ‘akṣaya’ merit that ripens as elevated birth—here, entry into a yogic lineage associated with siddhi and spiritual cultivation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While framed as a ritual act, the verse supports bhakti-informed dharma: offering valued wealth with faith on a sacred observance purifies intent and aligns the giver with higher sāttvika conditions conducive to devotion and yoga.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It implies Jyotiṣa-based calendrical observance (choosing Akṣaya-tṛtīyā) and ritual measurement conventions (māṣa as a weight unit) used in dāna-vidhi.