Shloka 57

The Account of Mohinī

Mohinī-upākhyāna

Devanagari script

दातव्यं याचितं मंह्यं सर्वेषां प्रीतिकारकम् । एकादश्याः प्रभावेण सर्वेषां पापिनां गतिः ॥ ५७ ॥

Transliteration

dātavyaṃ yācitaṃ maṃhyaṃ sarveṣāṃ prītikārakam | ekādaśyāḥ prabhāveṇa sarveṣāṃ pāpināṃ gatiḥ || 57 ||

Translation

پس مجھ سے جو کچھ مانگا جائے وہ دینا چاہیے، یہ سب کے لیے باعثِ مسرت ہے۔ اور ایکادشی کے اثر سے تمام گنہگاروں کے لیے بھی نجات کی راہ اور بلند گتی میسر ہوتی ہے۔

Word by Word

• दातव्यम्: must be given
• दातव्यम्: विधेय (Obligation predicate/विधेय)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) → दातव्य (कृदन्त, तव्यत्)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेयार्थः—‘must be given’

• याचितम्: requested
• याचितम्: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: याच् (धातु) → याचित (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘दातव्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्—‘asked/requested’

• मह्यम्: to me
• मह्यम्: सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (Dative), एकवचन

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• प्रीति-कारकम्: causing pleasure
• प्रीति-कारकम्: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक) + कारक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘प्रीतिं करोति इति’

• एकादश्याः: of Ekādaśī
• एकादश्याः: सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एकादशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन

• प्रभावेण: by the power
• प्रभावेण: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• पापिनाम्: of sinners
• पापिनाम्: सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पापिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• गतिः: the destiny/attainment
• गतिः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Narada (teaching on Ekadashi-vrata and dharmic giving)

Vrata Kalpa

Vrata: Ekādaśī

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Ekadashi

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links two core dharmic acts—giving when requested (dāna) and observing Ekādaśī—stating that Ekādaśī’s potency can uplift even those burdened by sin toward a better spiritual destiny (gati).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Ekādaśī is traditionally a Viṣṇu-centered vrata; emphasizing its prabhāva presents devotion expressed through disciplined observance and compassionate giving, both of which please beings and support purification.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa (ritual discipline) is implied through the vrata framework of Ekādaśī, and Jyotiṣa (lunar calendrics) is indirectly relevant because Ekādaśī is determined by tithi (the 11th lunar day).