Shloka 20

The Liberation of the Lizard

Godhā-vimukti

Devanagari script

प्रासादः कथितस्तस्याः पृच्छंत्या मम मानवैः । शतस्तंभसमायुक्तः कांतिमत्सुधया युतः ॥ २० ॥

Transliteration

prāsādaḥ kathitastasyāḥ pṛcchaṃtyā mama mānavaiḥ | śatastaṃbhasamāyuktaḥ kāṃtimatsudhayā yutaḥ || 20 ||

Translation

اے لوگو، اُس کے پوچھنے پر میں نے اسے ایک محل کا بیان کیا—سو ستونوں سے آراستہ، نہایت تاباں، اور امرت جیسے کمال و جلال سے مزین۔

Word by Word

• प्रासादः: palace
• प्रासादः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: प्रासाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• कथितः: was described/told
• कथितः: Karta (कर्ता/Subject complement)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्रासादः’ इत्यस्य विशेषणरूपेण

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• पृच्छन्त्याः: of (her) who was asking
• पृच्छन्त्याः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्त (Present active participle/शतृ), स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-एकवचन (Gen./Loc. sg; here Gen. agreeing with तस्याः)

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (indeclinable-like pronominal form)

• मानवैः: by men/people
• मानवैः: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• शत-स्तम्भ-समायुक्तः: joined with a hundred pillars
• शत-स्तम्भ-समायुक्तः: Visheshana (विशेषण/Qualifier of प्रासादः)
• Type: Adjective
• Root: शत (प्रातिपदिक) + स्तम्भ (प्रातिपदिक) + सम्-युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समास; ‘शतस्तम्भैः समायुक्तः’ इति विग्रहः; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कान्तिमत्-सुधया: with shining plaster/nectar-like mortar
• कान्तिमत्-सुधया: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: कान्तिमत् (प्रातिपदिक) + सुधा (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; ‘कान्तिमत्या सुधया’ इति विग्रहः; स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• युतः: endowed/combined (with)
• युतः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यु (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्रासादः’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

The verse uses the image of a radiant, nectar-like palace with many pillars to convey the extraordinary, supra-human nature of a sacred abode described in a tirtha-mahātmya setting—suggesting divine support, purity, and merit (puṇya) associated with such a place.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While it does not directly teach a bhakti practice, it supports bhakti indirectly by magnifying the sanctity of divine abodes; such descriptions inspire श्रद्धा (śraddhā) and devotional longing to approach the Lord through pilgrimage, remembrance, and reverent hearing (śravaṇa).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No explicit Vedāṅga (like Vyākaraṇa, Jyotiṣa, or Kalpa) instruction appears in this verse; it is primarily a narrative-architectural description used in Purāṇic tirtha-mahātmya discourse.