Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 129

The Exposition of the Maheśa Mantra

Mahēśa-mantra-prakāśana

Devanagari script

षट्त्रिंशदक्षरो मंत्रः सर्वकामफलप्रदः । मुनिः शुकः समुद्दिष्टश्छंदोऽनुष्टुप्प्रकीर्तितम् ॥ १२९ ॥

Transliteration

ṣaṭtriṃśadakṣaro maṃtraḥ sarvakāmaphalapradaḥ | muniḥ śukaḥ samuddiṣṭaśchaṃdo'nuṣṭupprakīrtitam || 129 ||

Translation

یہ چھتیس اکشروں والا منتر ہے جو ہر خواہش کا پھل عطا کرتا ہے۔ اس کے رِشی شُک مُنی بتائے گئے ہیں اور اس کا چھند اَنُشٹُپ قرار دیا گیا ہے۔

Word by Word

• षट्-त्रिंशत्-अक्षरः: thirty-six-syllabled
• षट्-त्रिंशत्-अक्षरः: विशेषण (Viśeṣaṇa of मन्त्रः)
• Type: Adjective
• Root: षट् (प्रातिपदिक) + त्रिंशत् (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समास — 'having thirty-six syllables'

• मन्त्रः: mantra
• मन्त्रः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सर्व-काम-फल-प्रदः: granting the fruits of all desires
• सर्व-काम-फल-प्रदः: विशेषण (Viśeṣaṇa of मन्त्रः)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष — 'giver of the fruits of all desires'

• मुनिः: the seer (ṛṣi)
• मुनिः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शुकः: Śuka
• शुकः: समानााधिकरण (Apposition)
• Type: Noun
• Root: शुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मुनिः इति विशेष्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन

• समुद्दिष्टः: is designated
• समुद्दिष्टः: कर्मणि-प्रयोगे विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: सम् + उद् + दिश् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'is indicated/assigned'

• छन्दः: the metre
• छन्दः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: छन्दस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अनुष्टुप्: Anuṣṭubh
• अनुष्टुप्: समानााधिकरण (Apposition)
• Type: Noun
• Root: अनुष्टुप् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (छन्दोनाम), प्रथमा, एकवचन; छन्दः इति विशेष्यस्य नाम

• प्रकीर्तितम्: is proclaimed
• प्रकीर्तितम्: कर्मणि-प्रयोगे विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: प्र + कीर्त् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; छन्दः/अनुष्टुप्-सम्बद्धं विधेय — 'is proclaimed'

Speaker

Narada (teaching in a technical/vedāṅga-style mantra specification within the dialogue tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Śuka

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It gives the formal mantra-lakṣaṇa (syllable count, ṛṣi, and chandas), showing that correct Vedic identification is part of effective practice and that this mantra is intended to grant desired results (sarva-kāma-phala).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it frames mantra-recitation as a disciplined devotional act, where honoring the ṛṣi (Śuka) and chandas (Anuṣṭubh) supports focused worship and faithful repetition.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Chandas (prosody): the verse explicitly states the metre as Anuṣṭubh and also gives the mantra’s akṣara-count (36), which is used to preserve correct recitation and ritual application.